Ostatnia aktualizacja: 03.11.2026

Krótka odpowiedź: od 5 listopada 2026 r. każdy pracodawca – także przedszkole, żłobek i klub dziecięcy – musi na bieżąco przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji. W praktyce to pięć rzeczy: zapobiegać, wykrywać, reagować, naprawiać skutki i wspierać poszkodowanych (art. 94³ § 1 i art. 18³g Kodeksu pracy). Masz co najmniej 10 pracowników? Wtedy spisujesz zasady w regulaminie (art. 94³a) albo w regulaminie pracy. Na to ustawa daje 6 miesięcy, czyli czas do 5 maja 2027 r.

Ten tekst jest dla Ciebie, jeśli prowadzisz albo kierujesz niepublicznym przedszkolem, żłobkiem lub klubem dziecięcym i masz zespół. Chcesz się spokojnie przygotować, bez prawniczego żargonu? Znajdziesz tu nowe definicje, sposób liczenia pracowników, plan w 8 krokach, gotowy wzór regulaminu, checklistę i odpowiedzi na częste pytania. Wszystko jest w tekście – bez zakładania konta i bez zostawiania maila.

Co zmienia się w Kodeksie pracy 5 listopada 2026 r.?

Tego dnia wchodzi w życie ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046). Ogłoszono ją 4 sierpnia 2026 r., a obowiązuje po 3 miesiącach (art. 6). Co zmienia? Definicję mobbingu, kilka pojęć przy dyskryminacji i to, co konkretnie musisz robić jako pracodawca.

Obszar Do 4 listopada 2026 r. Od 5 listopada 2026 r.
ObszarDefinicja mobbingu Do 4 listopada 2026 r.uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie, które wywołuje określone skutki lub ma określony cel Od 5 listopada 2026 r.uporczywe nękanie, czyli powtarzalne, nawracające lub stałe (art. 94³ § 2–3)
ObszarZadośćuczynienie za mobbing Do 4 listopada 2026 r.tylko przy rozstroju zdrowia Od 5 listopada 2026 r.co najmniej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia, bez dowodu rozstroju zdrowia (art. 94³ § 11)
ObszarObowiązki pracodawcy Do 4 listopada 2026 r.ogólne „przeciwdziałać” Od 5 listopada 2026 r.prewencja, wykrywanie, reagowanie, naprawa i wsparcie (art. 94³ § 1, art. 18³g)
ObszarSpisane zasady Do 4 listopada 2026 r.brak wymogu Od 5 listopada 2026 r.regulamin od 10 pracowników (art. 94³a)

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mówi wprost: nowelizacja nie wymyśla obowiązków od zera, tylko je doprecyzowuje (MRPiPS, pytania i odpowiedzi). Przeciwdziałać mobbingowi trzeba było już wcześniej. Różnica jest taka, że teraz wiesz dokładnie, jak to ma wyglądać i co spisać.

Kto jest pracodawcą w przedszkolu, żłobku i klubie dziecięcym?

Pracodawca to ten, kto zatrudnia pracowników (art. 3 Kodeksu pracy). W placówce niepublicznej to zwykle osoba prowadząca działalność, spółka, fundacja albo stowarzyszenie.

Jesteś dyrektorem, ale nie właścicielem? Wtedy sprawy kadrowe załatwiasz za pracodawcę. Przy spółce, fundacji czy stowarzyszeniu – jako osoba do tego wyznaczona (art. 3¹). Przy właścicielu, który jest osobą fizyczną – zwykle na podstawie pełnomocnictwa. W praktyce to Ty przygotujesz regulamin i będziesz przyjmować zgłoszenia. Za mobbing płaci jednak pracodawca.

Jeden właściciel, kilka placówek? Liczy się cały pracodawca, nie jeden budynek. Przepis mówi o „pracodawcy zatrudniającym co najmniej 10 pracowników”. Dwa małe żłobki jednej spółki mogą więc razem przekroczyć próg. O prowadzeniu kilku lokalizacji piszemy w tekście o tym, czego wymagać od systemu dla sieci przedszkoli i żłobków.

Czym jest mobbing po nowelizacji Kodeksu pracy?

Mobbing to teraz uporczywe nękanie pracownika. I tyle. Nie trzeba już wykazywać, że trwało długo ani że skończyło się rozstrojem zdrowia czy chęcią odejścia z pracy.

„Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika. Uporczywość nękania polega na tym, że jest ono powtarzalne, nawracające lub stałe. Mobbingiem nie są zachowania incydentalne, choćby stanowiły naruszenie dóbr osobistych pracownika.”
– art. 94³ § 2 i 3 Kodeksu pracy w brzmieniu od 5.11.2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1046)

Ustawa podaje przykłady (art. 94³ § 4): upokarzanie, uwłaczanie, zastraszanie, zaniżanie oceny przydatności zawodowej, nieuzasadniona krytyka, poniżanie albo ośmieszanie. Do tego utrudnianie pracy, np. odcinanie od informacji, oraz izolowanie albo eliminowanie z zespołu. Ale uwaga: każde z nich staje się mobbingiem dopiero wtedy, gdy się powtarza – gdy jest uporczywym nękaniem.

Jak to wygląda w przedszkolu? Oto sytuacje, które – powtarzane – mogą złożyć się na mobbing:

  • nauczycielka od tygodni nie dostaje informacji o zmianach w grafiku, które reszta zna z grupowego czatu;
  • pomoc nauczyciela jest regularnie wyśmiewana przy dzieciach i rodzicach;
  • opiekunka w żłobku słyszy na każdej odprawie, że „do niczego się nie nadaje”, bez żadnych konkretnych uwag do pracy;
  • nowa osoba jest ciągle pomijana przy podziale zadań i wyjść z grupą.

Wyobraź sobie poranną odprawę. Pani Kasia pyta, czemu nikt jej nie powiedział o wycieczce. Ktoś wzrusza ramionami, ktoś się uśmiecha pod nosem. Raz – przykre. Co tydzień – to już problem, którym musisz się zająć.

Liczą się zachowania fizyczne, słowne i pozasłowne (§ 5). Państwowa Inspekcja Pracy podaje przykłady: demonstracyjne ignorowanie, wymowne gesty, ostentacyjne pomijanie w rozmowach (OIP Katowice). Mobbingiem jest też kazanie innym, żeby tak się zachowywali, albo zachęcanie do tego (§ 6). I nie ma znaczenia, czy ktoś chciał kogoś nękać (§ 7).

Co nie jest mobbingiem?

Uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy oraz jej krytyka – to nie mobbing (art. 94³ § 9). Możesz więc wymagać, oceniać i zwracać uwagę na błędy. Pilnuj tylko, żeby uwagi dotyczyły pracy, były konkretne i padały spokojnie – najlepiej w cztery oczy.

Jednorazowa kłótnia, nawet bardzo przykra, też nie jest mobbingiem (§ 3). Może jednak naruszać dobra osobiste, a tym również musisz się zająć (art. 94 pkt 2c). Każdą sytuację ocenia się osobno, z uwzględnieniem okoliczności i sytuacji pracownika (§ 10).

Kto może być sprawcą? Także rodzic

Sprawcą może być pracodawca, przełożony, kolega z tego samego stanowiska, podwładny, inny pracownik albo ktoś, kto współpracuje na innej podstawie – np. logopeda na umowie B2B (art. 94³ § 8). Jedna osoba albo cała grupa.

To lista otwarta. Ministerstwo pisze wprost, że pracodawca odpowiada też za to, by pracownicy nie byli źle traktowani przez osoby trzecie w trakcie pracy (MRPiPS, „Większa ochrona przed mobbingiem”). A w przedszkolu i żłobku tą osobą trzecią bywa rodzic.

Wskazówka: wpisz do regulaminu, co robicie, gdy rodzic raz za razem obraża albo zastrasza nauczycielkę. Na przykład: rozmowa z dyrektorem w ciągu 2 dni roboczych, kontakt z rodzicem tylko oficjalnym kanałem placówki, notatka z każdego zdarzenia. Jak ustawić bezpieczne kanały kontaktu, opisaliśmy w tekście o tym, czy WhatsApp i Messenger w przedszkolu są zgodne z RODO.

Czym jest dyskryminacja i molestowanie po zmianach?

Dyskryminacja to gorsze traktowanie pracownika z powodu cechy z art. 18³a § 1. Na liście są m.in. płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, orientacja seksualna, przynależność związkowa, a także umowa na czas określony albo praca w niepełnym wymiarze.

Nowelizacja doprecyzowuje kilka pojęć:

  • dyskryminacja bezpośrednia obejmuje porównanie z tym, jak inny pracownik jest, był lub byłby traktowany (art. 18³a § 3);
  • dyskryminacja przez założenie to gorsze traktowanie z powodu cechy, którą ktoś pracownikowi mylnie przypisał (§ 4¹);
  • dyskryminacja przez skojarzenie to gorsze traktowanie z powodu związku z osobą, która daną cechę ma – np. z niepełnosprawnym dzieckiem (§ 4¹);
  • molestowanie może być fizyczne, słowne albo pozasłowne (§ 5 pkt 2);
  • różne traktowanie jest w porządku, jeśli ma obiektywne uzasadnienie (§ 2).

Przy dyskryminacji dowodzi się inaczej niż przy mobbingu. Pracownik musi tylko uprawdopodobnić naruszenie, a to pracodawca musi wykazać, że go nie było (art. 18³f). Dotyczy to także wewnętrznych procedur w placówce. Przy mobbingu fakty udowadnia pracownik – zwraca na to uwagę OIP w Katowicach.

Uwaga: kto zgłosił naruszenie albo wsparł kolegę w zgłoszeniu, nie może z tego powodu ponieść żadnych przykrych konsekwencji – zwłaszcza wypowiedzenia (art. 18³e). Grozi za to zadośćuczynienie co najmniej w wysokości minimalnego wynagrodzenia. Ochrona nie dotyczy kogoś, kto wiedział, że do naruszenia nie doszło.

Jakie obowiązki ma każdy pracodawca od 5 listopada 2026 r.?

Każdy pracodawca, bez względu na wielkość zespołu, musi na bieżąco przeciwdziałać mobbingowi (art. 94³ § 1) i nierównemu traktowaniu (art. 18³g). Do tego dochodzi ochrona godności i innych dóbr osobistych (art. 94 pkt 2c). Okręgowy Inspektorat Pracy w Lublinie ujmuje to jako model w trzech krokach: zapobiegaj, wykrywaj, naprawiaj skutki (OIP Lublin).

Element z art. 94³ § 1 Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobku
Element z art. 94³ § 1Działania prewencyjne Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobkukrótkie szkolenie zespołu, jasne zasady komunikacji, rozmowa wdrożeniowa z nową osobą
Element z art. 94³ § 1Wykrywanie Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobkukilka dróg zgłoszenia, także z pominięciem dyrektora, anonimowa ankieta atmosfery raz w roku
Element z art. 94³ § 1Właściwe reagowanie Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobkupotwierdzenie przyjęcia zgłoszenia, rozmowy wyjaśniające, notatka, decyzja
Element z art. 94³ § 1Działania naprawcze Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobkuzmiana grafiku lub grupy, rozmowa dyscyplinująca, kara porządkowa, mediacja
Element z art. 94³ § 1Wsparcie osób dotkniętych Co to może oznaczać w przedszkolu lub żłobkurozmowa z psychologiem, elastyczny grafik, ochrona przed odwetem

Ile szkoleń? Jakie narzędzia? Ustawa tego nie mówi. Ty decydujesz, co ma sens przy Twoim zespole. Ważne, żeby działania były prawdziwe i dało się je pokazać – choćby listą obecności ze szkolenia.

Art. 94 pkt 2c wymienia obszary, w których chronisz godność: zdrowie, sferę osobistą i reputację, dobrą komunikację w pracy, pozycję w zespole, efekty i ocenę pracy, status zawodowy i kwalifikacje. To gotowa lista do rozmowy z zespołem. Jak tę „dobrą komunikację w pracy” ułożyć na co dzień – odprawę, ogłoszenia i przekazanie zmiany – opisujemy w artykule komunikacja w zespole przedszkola.

Czy muszę mieć regulamin antymobbingowy w przedszkolu?

Tak, jeśli zatrudniasz co najmniej 10 pracowników (art. 94³a § 1). Ustalasz wtedy reguły, procedury i to, jak często działasz, w czterech obszarach: godność i dobra osobiste, równe traktowanie, dyskryminacja i mobbing. Możesz to zapisać w osobnym regulaminie albo w regulaminie pracy.

Liczba pracowników Co musisz mieć Z kim uzgadniasz Podstawa
Liczba pracowników1–9 Co musisz miećbrak obowiązku regulaminu; nadal systematyczne przeciwdziałanie i informowanie zespołu Z kim uzgadniasznie dotyczy Podstawaart. 94³ § 1, art. 18³g
Liczba pracowników10–49, bez regulaminu pracy Co musisz miećosobny regulamin przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji Z kim uzgadniaszzakładowa organizacja związkowa albo przedstawiciele pracowników Podstawaart. 94³a
Liczba pracowników10–49, z regulaminem pracy Co musisz miećdopisanie zasad do regulaminu pracy albo osobny regulamin Z kim uzgadniaszzwiązek przy regulaminie pracy; przy osobnym regulaminie związek lub przedstawiciele Podstawaart. 104¹ § 1 pkt 10, art. 94³a
Liczba pracowników50 i więcej Co musisz miećregulamin pracy jest obowiązkowy, więc zasady w nim albo w osobnym regulaminie Z kim uzgadniaszjak wyżej Podstawaart. 104 § 1¹, art. 104¹ § 1 pkt 10

Masz mniej niż 10 osób? Ministerstwo przypomina, że nadal musisz przeciwdziałać mobbingowi i informować zespół o zasadach i procedurach. Najprościej – krótką informacją na piśmie. I pamiętaj o starym obowiązku z art. 94¹: zespół musi mieć dostęp do przepisów o równym traktowaniu.

Jeśli masz regulamin pracy – nawet przy mniejszym zespole – art. 104¹ § 1 pkt 10 każe dopisać do niego te zasady, chyba że wydasz osobny regulamin. Tak wynika z brzmienia przepisu.

Jak policzyć 10 pracowników w przedszkolu lub żłobku?

Kodeks nie podaje osobnej metody liczenia dla art. 94³a. Najbezpieczniej liczyć osoby, nie etaty – i tylko pracowników w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, czyli m.in. osoby na umowie o pracę.

W praktyce:

  • liczysz każdą osobę na umowie o pracę, także na część etatu, na okres próbny i na czas określony;
  • liczysz osoby na urlopie macierzyńskim, wychowawczym czy na zwolnieniu, bo nadal są Twoimi pracownikami;
  • nie liczysz zleceniobiorców i współpracowników B2B, o ile naprawdę nie pracują jak pracownicy;
  • liczysz cały podmiot, nie jedną lokalizację.

Uważaj na zlecenia, które wyglądają jak etat: stały grafik, polecenia dyrektora, praca na miejscu. Od 8 lipca 2026 r., po nowelizacji ustawy o PIP (Dz.U. 2026 poz. 473), inspektor pracy może decyzją stwierdzić, że to stosunek pracy – jeśli pracodawca nie wykona wcześniejszego polecenia (art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o PIP). Wtedy ta osoba liczy się do progu. O formach zatrudnienia piszemy więcej w tekście o tym, ile zarabia nauczyciel w przedszkolu prywatnym.

Przykład: przedszkole niepubliczne z trzema grupami. Na umowie o pracę: 6 nauczycielek (dwie na pół etatu), 2 pomoce nauczyciela, kucharka i intendentka na pół etatu. To 10 pracowników, choć tylko 8,5 etatu – próg przekroczony. Logopedka na B2B i nauczyciel rytmiki na zleceniu się nie liczą, bo przychodzą na swoje zajęcia i pracują samodzielnie.

Do kiedy trzeba wprowadzić regulamin antymobbingowy?

Na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie osobnego regulaminu masz 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie (art. 4 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1046). Liczysz od 5 listopada 2026 r., więc termin mija 5 maja 2027 r.

Ważne: 6 miesięcy dotyczy tylko spisania zasad. Przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji musisz już od 5 listopada 2026 r. Nowe przepisy obejmują też nękanie, które zaczęło się wcześniej i trwa po tej dacie (art. 3 ustawy).

Sprawy sądowe wszczęte przed 5 listopada 2026 r. toczą się według dotychczasowych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 5 ustawy).

Co musi zawierać regulamin antymobbingowy?

Kodeks chce trzech rzeczy: reguł, procedur i częstotliwości działań w czterech obszarach (art. 94³a § 1). Nie narzuca, jak ma wyglądać dokument. Ministerstwo podaje, że w regulaminie będą m.in. procedury zgłaszania, sposób reagowania na zgłoszenia i działania zapobiegawcze.

W małej placówce dobrze działa regulamin, który odpowiada na takie pytania:

  • jakie zachowania uznajemy za niedopuszczalne, z odwołaniem do definicji z Kodeksu;
  • komu i jak można zgłosić problem, także gdy sprawcą jest dyrektor;
  • kto wyjaśnia zgłoszenie i w jakim czasie;
  • jak chronimy poufność i osobę zgłaszającą przed odwetem;
  • jakie działania naprawcze i jakie wsparcie oferujemy;
  • jak często szkolimy zespół, badamy atmosferę i przeglądamy regulamin;
  • co robimy, gdy sprawcą jest rodzic albo ktoś z zewnątrz.

Komisja antymobbingowa? Kodeks jej nie wymaga. W kilkunastoosobowym zespole trzyosobowa komisja z dyrektorem i jego bliską współpracownicą łatwo traci bezstronność. Często lepiej sprawdza się jedna osoba zaufania wybrana przez zespół i możliwość zlecenia wyjaśnień komuś z zewnątrz.

Regulamin antymobbingowy to nie to samo co standardy ochrony małoletnich. Standardy chronią dzieci i wynikają z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz.U. 2026 poz. 110). Regulamin antymobbingowy chroni pracowników. Nie łącz ich w jeden dokument – mają inny zakres i inaczej się je przyjmuje.

Jak uzgodnić regulamin z pracownikami lub związkiem zawodowym?

Treść regulaminu uzgadniasz z zakładową organizacją związkową (art. 94³a § 2). Nie ma u Ciebie związku? Tak jest w większości niepublicznych przedszkoli. Wtedy uzgadniasz ją z przedstawicielami pracowników wybranymi w sposób przyjęty w placówce (§ 5).

Jeśli w ciągu 30 dni od przedstawienia projektu się nie dogadacie, ustalasz treść sam, biorąc pod uwagę to, co ustaliliście w rozmowach (§ 4 w związku z § 5). Przy kilku związkach decydują te reprezentatywne, z których każdy zrzesza co najmniej 5% pracowników (§ 3).

Jak wybrać przedstawicieli? Kodeks tego nie mówi. W małej placówce zwykle wystarczy:

  1. ogłoszenie dla całego zespołu z terminem zgłaszania kandydatów;
  2. głosowanie, najlepiej tajne – na kartkach albo w ankiecie;
  3. protokół z wynikiem, podpisany przez dwie osoby z zespołu;
  4. protokół odłożony razem z dokumentacją regulaminu.

Nie wskazuj przedstawicieli sam. Wtedy łatwo podważyć, że regulamin naprawdę uzgodniono z zespołem.

Jak poinformować pracowników o regulaminie?

Regulamin zaczyna obowiązywać 2 tygodnie po tym, jak podasz go do wiadomości pracowników w sposób przyjęty w placówce (art. 104³ § 1 w związku z art. 94³a § 6). Nową osobę zapoznajesz z nim przed dopuszczeniem do pracy (art. 104³ § 2). Jak przeprowadzić rekrutację i wdrożenie nowego pracownika, w tym to zapoznanie, opisujemy w artykule rekrutacja pracowników do przedszkola prywatnego.

Sposób przyjęty w placówce to np. wydruk w pokoju nauczycielskim, mail do każdego albo ogłoszenie w systemie, z którego zespół korzysta na co dzień. Najlepiej, żeby został ślad: podpis na liście, potwierdzenie odczytu albo oświadczenie w aktach osobowych.

Krótkie spotkanie zrobi więcej niż sam dokument. Wystarczy 30 minut przy kawie: czym jest mobbing, czym nie jest, komu zgłaszać i że za zgłoszenie nikomu nic nie grozi.

Kidogo w praktyce: w Kidogo komunikacja z rodzicami i pracownikami jest w jednym miejscu, a ogłoszenia mają potwierdzenia odczytu. Regulamin ogłosisz więc tylko pracownikom i od razu zobaczysz, kto potwierdził odczyt. Sprawy zespołu omówisz w wiadomościach tylko dla personelu, osobno od rodziców, a nastroje sprawdzisz ankietą dla pracowników, także anonimową. Kidogo nie zastąpi regulaminu, procedury zgłoszeń ani rozmowy z zespołem. Pomaga za to trzymać ślad tych działań w jednym miejscu, a nie w prywatnych czatach. Przez pierwsze 6 miesięcy korzystasz bezpłatnie, a do 20 dzieci zawsze za 0 zł. Zobacz, co Kidogo daje dyrektorowi placówki.

Co grozi za mobbing i dyskryminację w przedszkolu?

Najbardziej zabolą roszczenia pracowników. Za mobbing pracownik może żądać od pracodawcy zadośćuczynienia nie niższego niż 6-krotność minimalnego wynagrodzenia albo odszkodowania (art. 94³ § 11). Rozstroju zdrowia nie musi już wykazywać.

Roszczenie Minimum ustawowe Przy 4806 zł (2026 r.) Przy 4950 zł (od 1.01.2027 r.)
RoszczenieMobbing (art. 94³ § 11) Minimum ustawowe6 × minimalne wynagrodzenie Przy 4806 zł (2026 r.)28 836 zł Przy 4950 zł (od 1.01.2027 r.)29 700 zł
RoszczenieWielokrotne naruszenie równego traktowania (art. 18³d § 2) Minimum ustawowe3 × minimalne wynagrodzenie Przy 4806 zł (2026 r.)14 418 zł Przy 4950 zł (od 1.01.2027 r.)14 850 zł
RoszczenieNaruszenie równego traktowania (art. 18³d § 1) Minimum ustawowe1 × minimalne wynagrodzenie Przy 4806 zł (2026 r.)4806 zł Przy 4950 zł (od 1.01.2027 r.)4950 zł
RoszczenieOdwet za skorzystanie z uprawnień (art. 18³e § 2) Minimum ustawowe1 × minimalne wynagrodzenie Przy 4806 zł (2026 r.)4806 zł Przy 4950 zł (od 1.01.2027 r.)4950 zł

To minimum – sąd może zasądzić więcej. Kwotę 28 836 zł dla 2026 r. potwierdza PIP w Katowicach. Minimalne wynagrodzenie na 2027 r. to 4950 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213).

Jeśli pracodawca zapłacił za mobbing, może potem żądać zwrotu od sprawcy – w części, która odpowiada stopniowi winy sprawcy i pracodawcy (art. 94³ § 12). OIP w Katowicach zwraca uwagę, że udział sprawcy maleje, jeśli pracodawca sam przyczynił się do szkody, np. zignorował zgłoszenie. Dobra dokumentacja pomaga więc dwa razy: w sądzie i przy rozliczeniu ze sprawcą.

Sprawy o mobbing, dobra osobiste i równe traktowanie trafiają do sądów rejonowych bez względu na wartość sporu (art. 461 § 1¹ Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd nie oddali pozwu tylko dlatego, że pracownik źle nazwał podstawę – np. napisał „mobbing” zamiast „dyskryminacja” (art. 477⁶a).

Czy PIP ukarze mnie za brak regulaminu?

Kodeks pracy nie ma osobnego wykroczenia za brak regulaminu antymobbingowego. Inspektor może jednak skontrolować placówkę (art. 13 ustawy o PIP), a jeśli znajdzie naruszenia – skierować wystąpienie albo wydać polecenie (art. 11 ustawy o PIP). Brak regulaminu przy 10 pracownikach to po 5 maja 2027 r. naruszenie, które PIP może wskazać.

Jak wdrożyć przeciwdziałanie mobbingowi w małej placówce krok po kroku?

Wystarczy 8 kroków. Rozłożone na kilka tygodni nie przytłoczą ani Ciebie, ani zespołu. Zacznij od kroku 1 jeszcze w listopadzie, a regulamin przyjmij zimą – z zapasem przed 5 maja 2027 r.

Krok 1. Policz pracowników i sprawdź, co już masz

Spisz osoby na umowie o pracę, zleceniu i B2B. Sprawdź, czy masz regulamin pracy i czy działa u Ciebie związek zawodowy. Od tego zależy, jaki dokument przygotujesz i z kim go uzgodnisz.

Krok 2. Wyznacz osobę odpowiedzialną

Kto pilnuje tematu: dyrektor, właściciel czy wicedyrektor? Wyznacz też drugą osobę do przyjmowania zgłoszeń – na wypadek, gdyby dotyczyły tej pierwszej.

Krok 3. Zrób krótką diagnozę atmosfery

Anonimowa ankieta z 5–8 pytaniami pokaże, gdzie iskrzy: między grupami, zmianami, nauczycielkami i pomocami. Wynik przyda się przy pisaniu regulaminu i jako dowód, że działasz zapobiegawczo. W Kidogo wyślesz ją pracownikom, także anonimowo, a ta sama ankieta za rok pokaże, czy coś się zmieniło.

Krok 4. Przygotuj projekt regulaminu

Weź wzór poniżej i dopasuj go do placówki: nazwy stanowisk, kanały zgłoszeń, terminy. Przy 50 i więcej pracownikach zdecyduj, czy dopisujesz zasady do regulaminu pracy, czy wydajesz osobny dokument.

Krok 5. Wyłoń przedstawicieli pracowników

Nie ma związku? Zorganizuj wybór przedstawicieli i spisz protokół. Daj im projekt na piśmie i zanotuj datę – od niej liczysz 30 dni.

Krok 6. Uzgodnij treść

Spotkajcie się, zapisz uwagi i zdecyduj, co przyjmujesz. Jeśli po 30 dniach nie ma porozumienia, ustalasz treść sam, biorąc pod uwagę ustalenia z rozmów.

Krok 7. Ogłoś regulamin i zapoznaj zespół

Podaj regulamin do wiadomości tak, jak zwykle robicie to w placówce, i zbierz potwierdzenia. W Kidogo zrobisz to ogłoszeniem tylko dla pracowników, z potwierdzeniem odczytu. Regulamin zacznie obowiązywać po 2 tygodniach. Zrób krótkie spotkanie albo szkolenie.

Krok 8. Działaj i dokumentuj przez cały rok

Prowadź rejestr zgłoszeń, notatki z wyjaśnień, listy obecności ze szkoleń i wyniki ankiet. Raz w roku przejrzyj regulamin razem z przedstawicielami pracowników.

Przykładowy harmonogram. Przedszkole z przykładu o liczeniu pracowników daje projekt przedstawicielom 1 lutego 2027 r. 30 dni mija 3 marca. Dyrektorka ogłasza regulamin 4 marca, a ten zaczyna obowiązywać po 2 tygodniach – z dużym zapasem przed 5 maja.

Ostatni rozsądny moment na przedstawienie projektu to około 20 marca 2027 r. Wtedy 30 dni na uzgodnienie i 2 tygodnie do wejścia w życie kończą się tuż przed 5 maja. Lepiej nie czekać tak długo.

Mity i fakty o mobbingu w przedszkolu

Wokół nowych przepisów krąży sporo uproszczeń. Oto pięć, które dyrektorzy słyszą najczęściej.

Mit 1: „Jedna awantura w pokoju nauczycielskim to już mobbing”

Fakt: mobbing wymaga uporczywości – zachowań powtarzalnych, nawracających lub stałych. Pojedyncze incydenty nie są mobbingiem (art. 94³ § 3). Ale jednorazowe naruszenie godności też wymaga Twojej reakcji (art. 94 pkt 2c).

Mit 2: „Mam 8 pracowników, więc nic nie muszę”

Fakt: regulaminu mieć nie musisz, ale przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji – tak (art. 94³ § 1, art. 18³g). A roszczenia pracownika są takie same jak w dużej firmie.

Mit 3: „Nie mogę już krytykować pracy nauczycielki”

Fakt: uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy oraz krytyka to nie mobbing (art. 94³ § 9). Mów o konkretnych sytuacjach, nie o osobie.

Mit 4: „Wystarczy powiesić regulamin na tablicy”

Fakt: Kodeks wymaga systematycznych działań: prewencji, wykrywania, reagowania, naprawy i wsparcia. Sam dokument – bez szkoleń i bez reakcji na zgłoszenia – nie wystarczy.

Mit 5: „Standardy ochrony małoletnich już to załatwiają”

Fakt: standardy chronią dzieci, regulamin antymobbingowy – pracowników. To dwa osobne obowiązki z dwóch różnych ustaw.

Wzór: regulamin przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji

Skopiuj wzór, dopasuj do placówki i uzupełnij pola w nawiasach kwadratowych. Wzór nie zastępuje porady prawnej. Jeśli zatrudniasz w nietypowy sposób, warto pokazać go prawnikowi.

Regulamin przeciwdziałania naruszaniu godności, dyskryminacji i mobbingowi w [nazwa przedszkola / żłobka / klubu dziecięcego]

Stan prawny: 5.11.2026 r. Podstawa: art. 94³a § 1 Kodeksu pracy.

§ 1. Postanowienia ogólne

  1. Regulamin określa reguły, procedury oraz częstotliwość działań w obszarach przeciwdziałania naruszaniu godności i innych dóbr osobistych pracowników, naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu, dyskryminacji oraz mobbingowi.
  2. Regulamin dotyczy wszystkich pracowników [nazwa pracodawcy]. Zasady zachowania stosuje się odpowiednio do osób współpracujących na innej podstawie niż umowa o pracę.
  3. Pracodawca nie toleruje mobbingu, dyskryminacji, molestowania ani molestowania seksualnego.

§ 2. Definicje

  1. Mobbing, dyskryminacja, molestowanie i molestowanie seksualne mają znaczenie nadane w art. 18³a i art. 94³ Kodeksu pracy.
  2. Mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika, czyli powtarzalne, nawracające lub stałe.
  3. Uzasadnione i wyrażone we właściwej formie rozliczanie z pracy oraz jej krytyka nie są mobbingiem.

§ 3. Zasady współpracy w zespole

  1. Zwracamy się do siebie z szacunkiem, także przy dzieciach i rodzicach.
  2. Informacje potrzebne do pracy przekazujemy wszystkim zainteresowanym, oficjalnym kanałem placówki.
  3. Uwagi do pracy przekazujemy konkretnie, rzeczowo i bez świadków spoza sprawy.

§ 4. Działania zapobiegawcze i ich częstotliwość

  1. Pracodawca zapoznaje każdą osobę z regulaminem przed dopuszczeniem do pracy.
  2. Szkolenie z przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji odbywa się [raz w roku, we wrześniu], a dla nowych osób w ciągu [30 dni] od zatrudnienia.
  3. Anonimowa ankieta o atmosferze w pracy odbywa się [raz w roku].
  4. Pracodawca przegląda regulamin z przedstawicielami pracowników [raz w roku].

§ 5. Zgłaszanie naruszeń

  1. Zgłoszenie można złożyć ustnie, pisemnie lub mailowo do: [dyrektor], [osoba zaufania wybrana przez zespół] albo [właściciel / organ prowadzący].
  2. Jeśli zgłoszenie dotyczy osoby przyjmującej zgłoszenia, składa się je do innej osoby z ust. 1.
  3. Przyjęcie zgłoszenia potwierdza się w ciągu [3 dni roboczych].

§ 6. Postępowanie wyjaśniające

  1. Wyjaśnienia prowadzi [osoba zaufania / osoba wyznaczona przez pracodawcę / podmiot zewnętrzny], niezwiązana ze sprawą.
  2. Strony mogą przedstawić swoje stanowisko i wskazać świadków.
  3. W sprawach o naruszenie zasady równego traktowania stosuje się art. 18³f Kodeksu pracy: po uprawdopodobnieniu naruszenia pracodawca wykazuje, że do niego nie doszło.
  4. Wyjaśnienia kończą się w ciągu [30 dni] notatką z ustaleniami i rekomendacją.

§ 7. Poufność i ochrona danych

  1. Osoby uczestniczące w wyjaśnieniach zachowują poufność.
  2. Dokumentacja jest przechowywana oddzielnie, z dostępem tylko dla osób prowadzących sprawę i pracodawcy.

§ 8. Ochrona przed odwetem

  1. Zgłoszenie naruszenia lub wsparcie osoby zgłaszającej nie może być podstawą niekorzystnego traktowania (art. 18³e Kodeksu pracy).
  2. Ochrona nie dotyczy osoby, która wiedziała, że do naruszenia nie doszło.

§ 9. Działania naprawcze i wsparcie

  1. Po potwierdzeniu naruszenia pracodawca stosuje odpowiednie środki: rozmowę, zmianę organizacji pracy, karę porządkową lub rozwiązanie umowy.
  2. Osobie poszkodowanej pracodawca proponuje wsparcie, w szczególności [konsultacje z psychologiem, zmianę grafiku lub grupy].

§ 10. Zachowania osób trzecich

  1. Jeśli rodzic lub inna osoba z zewnątrz uporczywie narusza godność pracownika, pracownik informuje dyrektora.
  2. Dyrektor przeprowadza rozmowę z tą osobą w ciągu [2 dni roboczych] i ustala zasady dalszego kontaktu.

§ 11. Postanowienia końcowe

  1. Regulamin uzgodniono z [zakładową organizacją związkową / przedstawicielami pracowników] w dniu [data].
  2. Regulamin wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od podania go do wiadomości pracowników.

Checklista dyrektora: mobbing i dyskryminacja od 5.11.2026

  • Policzyłam/policzyłem pracowników na umowie o pracę w całym podmiocie.
  • Sprawdziłam/sprawdziłem, czy mam regulamin pracy i czy działa związek zawodowy.
  • Zespół ma dostęp do przepisów o równym traktowaniu (art. 94¹).
  • Wyznaczyłam/wyznaczyłem osobę odpowiedzialną i osobę zastępczą do zgłoszeń.
  • Przeprowadziłam/przeprowadziłem anonimową ankietę atmosfery.
  • Przygotowałam/przygotowałem projekt regulaminu albo zmiany regulaminu pracy.
  • Wyłoniono przedstawicieli pracowników i jest protokół.
  • Projekt przekazano przedstawicielom, data jest zapisana.
  • Regulamin został ogłoszony, a pracownicy potwierdzili zapoznanie.
  • Nowe osoby poznają regulamin przed dopuszczeniem do pracy.
  • Zaplanowałam/zaplanowałem szkolenie i przegląd regulaminu w kalendarzu.
  • Prowadzę rejestr zgłoszeń i dokumentację wyjaśnień.
  • W placówce poniżej 10 osób: zespół dostał pisemną informację o zasadach i drogach zgłoszeń.

Okładka PDF Kidogo: Mobbing i dyskryminacja

Pobierz bezpłatnie checklistę dyrektora: mobbing i dyskryminacja (PDF) – bez zakładania konta i bez podawania maila.

FAQ – mobbing w przedszkolu i żłobku

Czy regulamin antymobbingowy jest obowiązkowy w małym przedszkolu?

Tak, jeśli zatrudniasz co najmniej 10 pracowników (art. 94³a § 1 Kodeksu pracy). Liczysz osoby na umowie o pracę, także na część etatu. Poniżej 10 osób regulaminu mieć nie musisz, ale nadal masz na bieżąco przeciwdziałać mobbingowi i dyskryminacji. Ministerstwo przypomina też, że trzeba poinformować pracowników o zasadach i procedurach.

Do kiedy przedszkole musi wprowadzić regulamin antymobbingowy?

Art. 4 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 1046 daje 6 miesięcy od wejścia w życie, czyli od 5 listopada 2026 r. Termin mija 5 maja 2027 r. Przeciwdziałać mobbingowi musisz już od 5 listopada 2026 r. Regulamin obowiązuje 2 tygodnie po ogłoszeniu, a wcześniej trzeba dać 30 dni na uzgodnienie – więc nie zostawiaj tego na koniec.

Czy nauczycielki na umowie zlecenia wliczają się do 10 pracowników?

Co do zasady nie, bo Kodeks pracy liczy pracowników, czyli m.in. osoby na umowie o pracę. Wyjątek to zlecenie, które w praktyce jest etatem: stały grafik, polecenia dyrektora, praca na miejscu. Od 8 lipca 2026 r. inspektor pracy może – po niewykonanym poleceniu – stwierdzić decyzją, że to stosunek pracy. Wtedy ta osoba liczy się do progu.

Kto przyjmuje skargi na mobbing, gdy zarzut dotyczy dyrektora?

Kodeks tego nie mówi, więc decyduje regulamin. Najlepiej wskazać co najmniej dwie drogi zgłoszenia, np. osobę zaufania wybraną przez zespół i właściciela albo organ prowadzący. Wyjaśnienia może też poprowadzić ktoś z zewnątrz, np. prawnik albo mediator. Liczy się to, żeby sprawę badał ktoś, kto nie jest w nią zamieszany. To ścieżka dla skarg pracowników. Skargę rodzica na nauczyciela rozpatruje się inną procedurą.

Ile wynosi zadośćuczynienie za mobbing od 5 listopada 2026 r.?

Co najmniej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia (art. 94³ § 11). W 2026 r. to 28 836 zł, a od 1 stycznia 2027 r., przy minimalnym wynagrodzeniu 4950 zł – 29 700 zł. Pracownik nie musi wykazywać rozstroju zdrowia. Zamiast zadośćuczynienia może żądać odszkodowania. Pracodawca może potem dochodzić zwrotu od sprawcy według stopnia winy.

Czy rodzic może mobbingować nauczycielkę?

Kodeks wymienia sprawców tylko przykładowo – lista jest otwarta (art. 94³ § 8). Ministerstwo podkreśla, że pracodawca odpowiada też za ochronę pracowników przed złym traktowaniem przez osoby trzecie. Dlatego opisz w regulaminie, co robisz, gdy rodzic raz za razem obraża albo zastrasza pracownika: rozmowa z dyrektorem, notatka, zasady dalszego kontaktu.

Czy regulamin antymobbingowy to to samo co procedura dla sygnalistów?

Nie. Procedura zgłoszeń wewnętrznych dla sygnalistów jest obowiązkowa dopiero przy co najmniej 50 osobach wykonujących pracę zarobkową – liczy się pracowników w przeliczeniu na etaty oraz zleceniobiorców i współpracowników (art. 23 ustawy o ochronie sygnalistów). Regulamin antymobbingowy obowiązuje od 10 pracowników i dotyczy relacji w zespole. Mniejsze przedszkole zwykle potrzebuje tylko regulaminu antymobbingowego.


Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia stan prawny na 5.11.2026 r. Nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie skontaktuj się z prawnikiem lub z okręgowym inspektoratem pracy.

Jak może pomóc Kidogo

Kidogo to system dla przedszkoli, żłobków i klubów dziecięcych, który tworzymy we Wrocławiu i w Środzie Wielkopolskiej. Regulaminu za Ciebie nie napisze. Pomoże za to ogarnąć codzienną organizację zespołu: grafiki pracy, urlopy i obecność pracowników, zadania dla personelu, dokumenty, ogłoszenia z potwierdzeniami odczytu, a także wiadomości i ankiety tylko dla pracowników, również anonimowe.

Pierwsze 6 miesięcy jest bezpłatne. Potem do 20 dzieci płacisz 0 zł, do 50 dzieci 149 zł miesięcznie, do 100 dzieci 299 zł, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny są netto, szczegóły znajdziesz w cenniku Kidogo.

Potrzebujesz pomocy? Odpisujemy na WhatsAppie, odbieramy telefon pod numerem +48 731 125 003 i odpowiadamy na maile. Jeśli dopiero zakładasz placówkę, zajrzyj też do poradnika o tym, jak założyć przedszkole niepubliczne.

Źródła