Aktualizacja: 16 listopada 2026 r. | Stan prawny na 16.11.2026 | Zespół Kidogo
Krótka odpowiedź: w przedszkolu niepublicznym skreślenie dziecka z listy jest możliwe tylko w przypadkach określonych w statucie (art. 172 ust. 3 w zw. z ust. 2 pkt 5 Prawa oświatowego) i musi być zgodne z umową z rodzicami. Zapisy umowy nie mogą naruszać praw konsumenta, na przykład pozwalać na wypowiedzenie bez ważnych przyczyn i stosownego terminu. Przy sześciolatku i dziecku z orzeczeniem zachowaj szczególną ostrożność i skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Środa, gabinet dyrektora. Na biurku leżą trzy wezwania do zapłaty, notatki z rozmów o zachowaniu dziecka i mail od rodziców z innej grupy, którzy pytają, „co przedszkole z tym zrobi”. Właściciel mówi krótko: „Skreślamy”. Ty zastanawiasz się, czy wolno i jak to zrobić, żeby nie skończyło się w sądzie.
Ten tekst jest dla dyrektorów i właścicieli przedszkoli niepublicznych. Wyjaśniamy, skąd bierze się prawo do skreślenia, co musi być w statucie i umowie, kiedy szczególnie uważać i jak przeprowadzić sprawę krok po kroku. To materiał informacyjny. Każda sprawa skreślenia jest indywidualna i warto ją skonsultować z prawnikiem.
Czy przedszkole niepubliczne może skreślić dziecko z listy?
Tak, ale nie dowolnie. Prawo oświatowe wymaga, by statut przedszkola niepublicznego określał prawa i obowiązki dzieci, w tym przypadki, w których dziecko może zostać skreślone z listy (art. 172 ust. 2 pkt 5 w zw. z ust. 3). Do statutu niepublicznego przedszkola stosuje się też odpowiednio art. 102 ust. 1, który mówi o przypadkach, w których dyrektor może skreślić dziecko z listy (pkt 13).
Jednocześnie przedszkole niepubliczne działa na podstawie umowy cywilnej z rodzicami. Skreślenie oznacza w praktyce zakończenie tej umowy przez placówkę. Musi więc mieścić się w zapisach umowy i w granicach prawa konsumenckiego.
Ważne: w szkołach i placówkach publicznych dyrektor skreśla ucznia w drodze decyzji, na podstawie uchwały rady pedagogicznej (art. 68 ust. 2 Prawa oświatowego). Czy i w jakim zakresie ten tryb stosuje się w przedszkolu niepublicznym, bywa oceniane różnie. Nie zakładaj z góry żadnej wersji, tylko sprawdź statut i skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Co musi być w statucie i umowie?
Statut i umowa powinny mówić to samo. Jeśli statut wymienia przyczyny skreślenia, a umowa przewiduje inne zasady wypowiedzenia, rodzic może skutecznie podważyć skreślenie.
| Dokument | Co powinien zawierać | Podstawa |
|---|---|---|
| DokumentStatut | Co powinien zawieraćPrzypadki, w których dziecko może zostać skreślone z listy | Podstawaart. 172 ust. 2 pkt 5 i ust. 3, art. 102 ust. 1 pkt 13 |
| DokumentUmowa z rodzicami | Co powinien zawieraćZasady i terminy wypowiedzenia przez placówkę | PodstawaKodeks cywilny |
| DokumentRegulamin opłat | Co powinien zawieraćSkutki zaległości w opłatach | Podstawaumowa, art. 385¹ Kodeksu cywilnego |
| DokumentProcedury wewnętrzne | Co powinien zawieraćSposób dokumentowania i rozmów z rodzicami | Podstawastatut |
Przypadki skreślenia w statucie powinny być konkretne. Przykłady spotykane w praktyce to długotrwała, nieusprawiedliwiona nieobecność, uporczywe zaległości w opłatach czy brak współpracy rodziców, gdy zachowanie dziecka zagraża bezpieczeństwu innych. Ogólny zapis „w uzasadnionych przypadkach” daje dużo swobody, ale trudniej go obronić. Jak pisać statut, opisuje tekst o statucie przedszkola niepublicznego.
Przy przeglądzie dokumentów sprawdź, czy statut i umowa mówią to samo. Rozbieżności, na przykład inny termin wypowiedzenia w statucie i inny w umowie, są częstym źródłem sporów. Zapisz też, w jakiej formie placówka przekazuje oświadczenie o rozwiązaniu umowy i na jaki adres, żeby nie było wątpliwości, czy rodzic je otrzymał.
Jakie zapisy o skreśleniu mogą być niedozwolone?
Umowę z rodzicem zawiera konsument, więc obowiązują go przepisy o klauzulach niedozwolonych. Postanowienia nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą rodzica, jeśli kształtują jego prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy (art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego).
Kodeks wymienia przykłady takich klauzul. Dla skreślenia najważniejsze są dwa. Pierwszy to zastrzeżenie dla placówki prawa wypowiedzenia umowy na czas nieoznaczony bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia (art. 385³ pkt 15). Drugi to wyłączenie zwrotu zapłaty za usługi niewykonane (art. 385³ pkt 12).
W praktyce oznacza to, że zapis „przedszkole może rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym w każdym czasie” jest ryzykowny. Bezpieczniej wskazać konkretne przyczyny i rozsądny termin. Więcej o zapisach w umowach opisują teksty o regulaminie opłat i o zasadach UOKiK przy czesnym i wyżywieniu.
Kiedy skreślenie wymaga szczególnej ostrożności?
W trzech sytuacjach ryzyko prawne i ludzkie jest największe.
Sześciolatek. Dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne (art. 31 ust. 4 Prawa oświatowego). Skreślenie nie zdejmuje z niego tego obowiązku. Zanim cokolwiek zrobisz, ustal z rodzicami, gdzie dziecko będzie kontynuować przygotowanie, i zapisz to.
Dziecko z orzeczeniem. Przedszkole niepubliczne realizuje zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (art. 177 Prawa oświatowego i § 5 rozporządzenia o kształceniu specjalnym). Jeśli trudności wynikają z niepełnosprawności, najpierw sprawdź, czy placówka zapewnia to, co zaleca orzeczenie. Skreślenie zamiast wsparcia to poważne ryzyko.
Zachowanie dziecka. Trudne zachowanie to najpierw sygnał do pomocy, a nie podstawa do skreślenia. Sprawdź, czy przedszkole rozpoznało potrzeby dziecka i zaproponowało wsparcie. Zasady pomocy opisuje tekst o pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu.
Jak przeprowadzić skreślenie krok po kroku?
Poniższe kroki to bezpieczny porządek działania. Nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.
Krok 1. Sprawdź statut i umowę
Znajdź przypadek skreślenia w statucie i odpowiadający mu zapis w umowie. Jeśli go nie ma, skreślenie na tej podstawie jest bardzo ryzykowne.
Krok 2. Zbierz dokumentację
Zbierz fakty z datami: nieobecności, wezwania do zapłaty, notatki z rozmów, opisy zdarzeń. Opinie zastąp opisami sytuacji.
Krok 3. Daj rodzicom szansę na poprawę
Zaproś rodziców na rozmowę, przedstaw problem i ustal, co i w jakim terminie ma się zmienić. Zapisz ustalenia. Przy zaległościach wyślij wezwanie do zapłaty. Kolejne kroki przy długach opisuje tekst o zaległych opłatach za przedszkole i żłobek.
Krok 4. Uprzedź na piśmie
Jeśli sytuacja się nie zmienia, uprzedź rodziców na piśmie, że placówka rozważa skreślenie i rozwiązanie umowy. Wskaż przyczynę ze statutu i termin.
Krok 5. Skonsultuj sprawę z prawnikiem
Przed ostatecznym krokiem pokaż dokumenty prawnikowi, zwłaszcza przy sześciolatku i dziecku z orzeczeniem. Ustal, w jakiej formie przekazać oświadczenie.
Krok 6. Przekaż oświadczenie i rozlicz umowę
Przekaż rodzicom pisemne oświadczenie z przyczyną, podstawą w statucie i umowie oraz terminem zakończenia. Rozlicz opłaty i kaucję. W przedszkolu zaktualizuj dane w SIO.
Wskazówka: w sporze o skreślenie liczy się to, co da się pokazać na piśmie. W komunikacji z rodzicami w Kidogo wiadomości do rodzica mają potwierdzenie odczytu, więc wiesz, czy informacja o spotkaniu albo o zaległości dotarła. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.
Jakie błędy przy skreśleniu zdarzają się najczęściej?
Większość z nich wynika z pośpiechu i emocji.
Błąd 1. Skreślenie z dnia na dzień
Dziecko ma nie przychodzić od jutra, bez okresu wypowiedzenia z umowy. To otwiera drogę do roszczeń rodziców.
Błąd 2. Przyczyna spoza statutu
Placówka skreśla dziecko z powodu, którego nie ma w statucie ani w umowie. Rodzic łatwo to podważy.
Błąd 3. Brak dokumentów
Rozmowy były, ale nikt ich nie zapisał. W sporze zostaje słowo przeciw słowu.
Błąd 4. Pominięcie wsparcia dla dziecka
Przedszkole skreśla dziecko z trudnym zachowaniem, nie proponując wcześniej pomocy. To ryzyko prawne i wizerunkowe.
Jakie są alternatywy dla skreślenia dziecka?
Skreślenie to ostatni krok. Zanim do niego dojdzie, warto sprawdzić rozwiązania, które zostawiają mniej konfliktu.
Przy zaległościach w opłatach zaproponuj pisemne porozumienie o spłacie w ratach z jasnym harmonogramem. Wielu rodziców woli spłacać dług, niż szukać nowego przedszkola w trakcie roku.
Przy trudnym zachowaniu dziecka zaplanuj wsparcie: obserwację, rozmowę z rodzicami, zajęcia ze specjalistą i skierowanie do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Ustal termin, po którym razem ocenicie efekty. Czasem pomaga też zmiana grupy albo pory przyprowadzania dziecka. Jak reagować krok po kroku, opisuje procedura przy agresywnym dziecku.
Jeśli współpraca z rodzicami się nie układa, rozważ rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Obie strony ustalają wtedy datę zakończenia i rozliczenie bez sporu o przyczyny. Każde takie ustalenie zapisz i daj rodzicom do podpisu. Gdy rozmowy utknęły, pomocna może być mediacja z udziałem osoby z zewnątrz.
Jak przygotować statut na przyszłość?
Najlepszy moment na uporządkowanie zasad skreślenia to spokojny czas, a nie środek sporu. Przy najbliższej aktualizacji statutu i wzoru umowy sprawdź, czy przyczyny skreślenia są opisane konkretnie, czy termin wypowiedzenia jest taki sam w obu dokumentach i czy opisano, jak placówka informuje rodziców o problemie, zanim podejmie decyzję. Dobrze jest też przewidzieć rozmowę z rodzicami jako obowiązkowy etap przed rozwiązaniem umowy.
Nowe zapisy przekaż rodzicom z wyprzedzeniem i zbierz potwierdzenie, że je otrzymali. Zmiana umowy w trakcie roku może wymagać zgody rodziców albo spełnienia dodatkowych warunków, dlatego najprościej wprowadzać ją przy podpisywaniu umów na kolejny rok. Przed wprowadzeniem zmian pokaż projekt prawnikowi.
Warto też ustalić wewnętrznie, kto w placówce prowadzi sprawę od pierwszego sygnału do ewentualnego skreślenia. Jedna osoba odpowiedzialna za rozmowy, notatki i terminy zmniejsza ryzyko, że rodzic dostanie sprzeczne informacje od dyrektora, nauczycielki i księgowej. Ta sama osoba może co roku sprawdzić, czy wzory pism i notatek są aktualne.
Dokumenty z każdej takiej sprawy przechowuj w teczce dziecka razem z umową. Jeśli rodzic po miesiącach wróci z roszczeniem, notatki z rozmów, wiadomości i rozliczenie pozwolą odtworzyć przebieg wydarzeń.
Jak Kidogo pomaga?
Kidogo pomaga zebrać dokumentację, która przy skreśleniu jest kluczowa. Obecność z godzinami wejść i wyjść zapisuje się automatycznie, więc długie nieobecności widać w raportach. Historia płatności i automatyczne przypomnienia pokazują, kiedy pojawiły się zaległości i czy rodzic był o nich informowany. Wiadomości do rodziców mają potwierdzenie odczytu, a wszystkie zostają w jednym miejscu zamiast w prywatnych telefonach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy przedszkole prywatne może wyrzucić dziecko?
Może skreślić dziecko z listy tylko w przypadkach określonych w statucie (art. 172 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 Prawa oświatowego) i zgodnie z umową z rodzicami. Zapisy umowy nie mogą naruszać praw konsumenta. Przy sześciolatku i dziecku z orzeczeniem trzeba zachować szczególną ostrożność. Indywidualną sprawę warto skonsultować z prawnikiem.
Czy za zaległe opłaty można skreślić dziecko z przedszkola?
Jeśli statut i umowa przewidują taką przyczynę, zaległości mogą być podstawą skreślenia. Najpierw jednak wyślij wezwanie do zapłaty, daj rodzicom termin i zapisz ustalenia. Zapis o natychmiastowym rozwiązaniu umowy bez stosownego terminu może być klauzulą niedozwoloną (art. 385³ pkt 15 Kodeksu cywilnego).
Czy można skreślić sześciolatka z przedszkola?
To szczególnie ryzykowne. Sześciolatek ma obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego (art. 31 ust. 4 Prawa oświatowego), a skreślenie go z niego nie zwalnia. Zanim podejmiesz decyzję, ustal z rodzicami, gdzie dziecko będzie kontynuować przygotowanie, zapisz to i skonsultuj sprawę z prawnikiem.
Czy przedszkole niepubliczne wydaje decyzję o skreśleniu?
W szkołach i placówkach publicznych skreślenie następuje w drodze decyzji na podstawie uchwały rady pedagogicznej (art. 68 ust. 2 Prawa oświatowego). W przedszkolu niepublicznym relacja z rodzicami opiera się na umowie cywilnej, a stosowanie trybu decyzji bywa oceniane różnie. Sprawdź statut i zapytaj prawnika, jaką formę wybrać.
Czy można skreślić dziecko z orzeczeniem za zachowanie?
To bardzo ryzykowne. Przedszkole niepubliczne realizuje zalecenia z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (art. 177 Prawa oświatowego). Jeśli trudne zachowanie wynika z niepełnosprawności, najpierw sprawdź, czy placówka zapewnia wsparcie zalecone w orzeczeniu. Skreślenie zamiast pomocy może narazić placówkę na zarzuty i spór.
Co musi zawierać pismo o skreśleniu dziecka?
Przyczynę ze statutu, podstawę w umowie, opis faktów z datami, termin zakończenia umowy i informację o rozliczeniu opłat. Dołącz odniesienie do wcześniejszych rozmów i pism. Formę pisma, w tym to, czy ma to być oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, warto ustalić z prawnikiem przed jego przekazaniem rodzicom.
Źródła
- Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, t.j. Dz.U. 2026 poz. 820 ze zm. (ELI) – art. 31 ust. 4, art. 68 ust. 2–3, art. 102 ust. 1 pkt 13, art. 172 ust. 2 pkt 5 i ust. 3, art. 177
- Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795 (ELI) – art. 385¹, art. 385³ pkt 12 i 15
- Rozporządzenie MEN w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, t.j. Dz.U. 2020 poz. 1309 ze zm. (ELI) – § 5