Aktualizacja: 16 listopada 2026 r. | Stan prawny na 16.11.2026 | Zespół Kidogo

Krótka odpowiedź: gdy dziecko bije, gryzie lub popycha inne dzieci, najpierw zapewnij bezpieczeństwo wszystkim dzieciom, potem opisz zdarzenie i jeszcze tego dnia porozmawiaj z rodzicami obu stron. Powtarzające się sytuacje to sygnał do pomocy psychologiczno-pedagogicznej, która obowiązuje też w przedszkolach niepublicznych (art. 177 Prawa oświatowego). Procedurę warto oprzeć na standardach ochrony małoletnich.

Wtorek, 11:20, zabawa w sali. Staś po raz trzeci w tym tygodniu popycha Julkę, a ta uderza głową o półkę. Nauczycielka rozdziela dzieci, pomoc nauczyciela przykłada zimny okład. Za godzinę mama Julki przyjdzie po córkę i zobaczy guza. Mama Stasia już raz powiedziała, że „w domu tak się nie zachowuje”.

Ten tekst jest dla dyrektorów i nauczycieli przedszkoli. Pokazujemy, jak reagować w chwili zdarzenia, jak rozmawiać z rodzicami, kiedy uruchomić pomoc psychologiczno-pedagogiczną i jak dokumentować sytuacje. Procedurę, kartę zdarzenia i notatkę z rozmowy pobierzesz w PDF.

Jak reagować, gdy dziecko jest agresywne wobec innych?

Najpierw bezpieczeństwo, potem rozmowa, na końcu dokumentacja. W chwili zdarzenia nie analizujesz przyczyn, tylko chronisz dzieci.

Rozdziel dzieci spokojnym, stanowczym głosem. Odsuń inne dzieci z miejsca zdarzenia i zajmij się dzieckiem, które ucierpiało. Jeśli doszło do urazu, udziel pierwszej pomocy i postępuj według procedury wypadkowej, którą opisuje tekst o wypadku dziecka w przedszkolu.

Dziecku, które zachowało się agresywnie, daj czas na uspokojenie się w bezpiecznym miejscu, pod opieką dorosłego. Gdy emocje opadną, krótko nazwij, co się stało i jaka zasada obowiązuje. Długie pouczenia w chwili silnych emocji rzadko działają.

Uwaga: ten tekst nie zawiera instrukcji przytrzymywania dzieci. Jeśli w placówce zdarzają się sytuacje, w których bezpieczeństwo wymaga fizycznej interwencji, ustal zasady ze specjalistą i zapisz je w procedurach wewnętrznych. Nie oceniaj też dziecka ani nie stawiaj diagnoz. To zadanie specjalistów.

Co mówią przepisy o agresji między dziećmi w przedszkolu?

Nie ma jednej ustawy o agresji w przedszkolu. Obowiązki wynikają z kilku źródeł.

Źródło Co z niego wynika Przepis
ŹródłoStandardy ochrony małoletnich Co z niego wynikaWymogi bezpiecznych relacji między dziećmi i zachowania niedozwolone Przepisart. 22c ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie małoletnich
ŹródłoStandardy ochrony małoletnich Co z niego wynikaSposób dokumentowania incydentów zagrażających dziecku Przepisart. 22c ust. 1 pkt 8
ŹródłoPomoc psychologiczno-pedagogiczna Co z niego wynikaRozpoznawanie i zaspokajanie potrzeb dziecka Przepisrozporządzenie o pomocy psychologiczno-pedagogicznej, art. 177 Prawa oświatowego
ŹródłoStatut przedszkola Co z niego wynikaPrawa i obowiązki dzieci, zasady współpracy z rodzicami Przepisart. 102 ust. 1 Prawa oświatowego

Każde przedszkole musi mieć standardy ochrony małoletnich (art. 22b). W placówkach takich jak przedszkole standardy określają także wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, w szczególności zachowania niedozwolone (art. 22c ust. 2 pkt 1). Sprawdź, czy Twoje standardy to mają, w tekście o standardach ochrony małoletnich.

Kiedy uruchomić pomoc psychologiczno-pedagogiczną?

Gdy trudne zachowanie się powtarza albo widać, że dziecko potrzebuje wsparcia. Rozporządzenie o pomocy psychologiczno-pedagogicznej wymienia wśród przyczyn objęcia pomocą między innymi zaburzenia zachowania lub emocji oraz sytuacje kryzysowe lub traumatyczne (§ 2 ust. 2 pkt 4 i 9). Zasady tego rozporządzenia stosuje się odpowiednio w przedszkolach niepublicznych (art. 177 Prawa oświatowego).

Pomoc obejmuje też rodziców i nauczycieli. Polega na wspieraniu ich w rozwiązywaniu problemów wychowawczych (§ 2 ust. 3). Rozmowa ze specjalistą bywa więc wsparciem dla nauczycielki, która codziennie pracuje z trudną sytuacją w grupie.

Formy pomocy, terminy i dokumentację opisuje tekst o pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu. Nie powtarzamy ich tutaj.

Jak wspierać dziecko poszkodowane i resztę grupy?

Po zdarzeniu uwaga dorosłych często skupia się na dziecku, które uderzyło. Dziecko poszkodowane potrzebuje jednak tyle samo czasu. Zapytaj, jak się czuje, zapewnij je, że jest bezpieczne, i powiedz, co zrobiłaś, żeby sytuacja się nie powtórzyła.

Reszta grupy też widziała zdarzenie. Krótka rozmowa w kręgu pomaga dzieciom nazwać emocje i przypomnieć zasady, bez wskazywania winnego. Wróć do tematu w zabawie, na przykład przez historyjkę o bohaterze, który złości się i szuka sposobu, żeby nikogo nie skrzywdzić.

Obserwuj dziecko poszkodowane przez kolejne dni. Jeśli zaczyna unikać przedszkola, boi się konkretnego kolegi albo zmienia zachowanie, przekaż to rodzicom i rozważ wsparcie specjalisty. Zadbaj też o to, żeby dzieci, które wcześniej były w konflikcie, nie zostawały bez dorosłego w miejscach, gdzie trudniej je obserwować, na przykład w łazience czy w szatni.

Jak rozmawiać z rodzicami po zdarzeniu?

Jeszcze tego samego dnia i z obiema stronami osobno. Rodzice dziecka, które ucierpiało, powinni dowiedzieć się od Ciebie, a nie od dziecka wieczorem.

Z rodzicami dziecka poszkodowanego rozmawiaj o tym, co się stało, jak zareagowało przedszkole i jaki jest stan dziecka. Nie podawaj szczegółów o drugim dziecku i jego rodzinie ponad to, co niezbędne. Rodzice mają prawo wiedzieć, że przedszkole działa, ale nie mają prawa do informacji o cudzym dziecku.

Z rodzicami dziecka, które zachowało się agresywnie, rozmawiaj o faktach, a nie o ocenach. „Dziś Staś trzy razy popchnął koleżankę podczas zabawy” brzmi inaczej niż „Staś jest agresywny”. Zapytaj, jak dziecko funkcjonuje w domu, i zaproponuj wspólny plan działania.

Jak wygląda procedura krok po kroku?

Poniższa procedura to nasza propozycja. Dopasuj ją do statutu i standardów ochrony małoletnich w Twoim przedszkolu.

Krok 1. Zapewnij bezpieczeństwo

Rozdziel dzieci, odsuń pozostałe, zajmij się dzieckiem, które ucierpiało. Przy urazie postępuj według procedury wypadkowej.

Krok 2. Uspokój dziecko

Daj dziecku czas i bezpieczne miejsce pod opieką dorosłego. Po uspokojeniu krótko nazwij zachowanie i zasadę.

Krok 3. Opisz zdarzenie w karcie

Jeszcze tego dnia zapisz datę, godzinę, miejsce, przebieg, reakcję personelu i skutki. Opisuj fakty, bez ocen i diagnoz.

Krok 4. Poinformuj rodziców obu stron

Porozmawiaj osobno z rodzicami każdego dziecka. Zapisz najważniejsze ustalenia w notatce.

Krok 5. Zaplanuj wsparcie

Przy powtarzających się sytuacjach uruchom pomoc psychologiczno-pedagogiczną i ustal z rodzicami wspólny plan. Zaplanuj, co zmienia się w organizacji grupy.

Krok 6. Sprawdź efekty

Po kilku tygodniach wróć do karty zdarzeń i porównaj. Jeśli sytuacje się nie zmniejszają, ponownie porozmawiaj z rodzicami i specjalistą.

Wskazówka: po rozmowie wyślij rodzicom krótkie podsumowanie ustaleń. W komunikacji z rodzicami w Kidogo piszesz do konkretnego rodzica, a przy wiadomości widzisz potwierdzenie odczytu. Prywatne numery telefonów zostają prywatne. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.

Jakie błędy przy agresji w grupie zdarzają się najczęściej?

Najczęstsze błędy wynikają z pośpiechu i emocji dorosłych.

Błąd 1. Brak informacji dla rodziców poszkodowanego dziecka

Rodzice dowiadują się o zdarzeniu od dziecka albo widzą siniak wieczorem. Tracą zaufanie do przedszkola, nawet jeśli reakcja była dobra.

Błąd 2. Etykietowanie dziecka

„Agresywne dziecko” w rozmowie z rodzicami czy w notatce zamyka rozmowę. Opis faktów pozwala ją prowadzić.

Błąd 3. Brak dokumentacji

Po miesiącu nikt nie pamięta, ile było zdarzeń. Bez karty trudno zaplanować wsparcie i pokazać, co przedszkole zrobiło.

Błąd 4. Szukanie szybkiego wyjścia

Przedszkole od razu myśli o rozwiązaniu umowy, zamiast najpierw uruchomić wsparcie. Gdy rodzic złoży skargę, liczy się to, co placówka zrobiła wcześniej. Jak odpowiadać na skargi, opisuje tekst o skardze rodzica na nauczyciela. Kiedy skreślenie z listy jest w ogóle możliwe, wyjaśnia tekst o skreśleniu dziecka z listy przedszkola.

Jak wygląda procedura i karta zdarzenia do pobrania?

W PDF znajdziesz procedurę w formie checklisty, kartę zdarzenia i wzór notatki z rozmowy z rodzicami.

Checklista: procedura postępowania przy agresji dziecka:

Okładka PDF Kidogo: procedura postępowania przy agresji dziecka w przedszkolu z kartą zdarzenia

Pobierz bezpłatnie procedurę, kartę zdarzenia i notatkę z rozmowy (PDF) – bez zakładania konta i bez podawania maila.

  • Rozdziel dzieci i odsuń pozostałe z miejsca zdarzenia
  • Zajmij się dzieckiem, które ucierpiało, a przy urazie uruchom procedurę wypadkową
  • Daj dziecku czas na uspokojenie się pod opieką dorosłego
  • Krótko nazwij zachowanie i zasadę obowiązującą w grupie
  • Wypełnij kartę zdarzenia jeszcze tego samego dnia
  • Poinformuj osobno rodziców obu dzieci tego samego dnia
  • Zapisz ustalenia z rozmowy w notatce
  • Przy powtarzających się sytuacjach uruchom pomoc psychologiczno-pedagogiczną
  • Ustal z rodzicami wspólny plan wsparcia
  • Po kilku tygodniach sprawdź efekty na podstawie kart zdarzeń
  • Przechowuj karty zgodnie ze standardami ochrony małoletnich

Karta zdarzenia:

  • Data, godzina i miejsce zdarzenia
  • Dzieci uczestniczące w zdarzeniu
  • Przebieg zdarzenia: opis faktów bez ocen
  • Reakcja personelu
  • Skutki dla dzieci, w tym udzielona pierwsza pomoc
  • Kto i kiedy poinformował rodziców
  • Dalsze działania
  • Imię i nazwisko osoby sporządzającej kartę

Wzór notatki z rozmowy z rodzicami:

  • Data i godzina rozmowy
  • Uczestnicy rozmowy
  • Przedstawione fakty
  • Informacje od rodziców o funkcjonowaniu dziecka w domu
  • Ustalenia i wspólny plan działania
  • Termin kolejnego spotkania
  • Podpisy uczestników ## Jak przygotować zespół na trudne sytuacje?

Procedura działa tylko wtedy, gdy zespół zna ją przed pierwszym zdarzeniem. Omów ją na radzie pedagogicznej i z pracownikami niepedagogicznymi, bo agresja zdarza się także w szatni czy na placu zabaw. Każdy powinien wiedzieć, gdzie leży karta zdarzenia, kto informuje rodziców i kiedy wezwać dyrektora.

Raz w roku przećwiczcie dwa lub trzy scenariusze, na przykład gryzienie w grupie trzylatków albo pchnięcie na schodach. Po każdym poważniejszym zdarzeniu zróbcie krótkie omówienie: co zadziałało, co poprawić. Nowym pracownikom przekaż procedurę w pierwszym tygodniu pracy.

Zadbaj też o samych pracowników. Sytuacje z agresją są obciążające, zwłaszcza gdy powtarzają się w jednej grupie. Daj nauczycielce możliwość rozmowy po zdarzeniu i wsparcia drugiej osoby w trudnych porach dnia, na przykład przy przejściach między zajęciami. Zmęczony zespół szybciej reaguje krzykiem, a to zwykle nasila trudne zachowania dzieci.

Jak Kidogo pomaga?

Kidogo pomaga utrzymać kontakt z rodzicami i porządek w informacjach. Wiadomości do rodzica wysyłasz w aplikacji, z potwierdzeniem odczytu, bez dzielenia się prywatnymi numerami. Spotkania i ustalenia możesz potwierdzić rodzicom na piśmie tego samego dnia. Formularze w aplikacji przydają się do zbierania zgód, na przykład na konsultację ze specjalistą, a odpowiedzi widzisz od razu w panelu.

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy dziecko bije inne dzieci w przedszkolu?

Najpierw rozdziel dzieci i zajmij się tym, które ucierpiało. Daj dziecku, które biło, czas na uspokojenie pod opieką dorosłego, a potem krótko nazwij zasadę. Jeszcze tego dnia opisz zdarzenie i porozmawiaj osobno z rodzicami obu dzieci. Gdy sytuacje się powtarzają, uruchom pomoc psychologiczno-pedagogiczną.

Czy przedszkole musi informować rodziców o agresji wobec ich dziecka?

Rodzice powinni dowiedzieć się o zdarzeniu z przedszkola, najlepiej tego samego dnia. Statut określa zasady współdziałania z rodzicami i ich prawo do informacji o dziecku (art. 102 ust. 1 Prawa oświatowego). Przy urazie obowiązuje dodatkowo procedura wypadkowa. Nie przekazuj jednak szczegółów o drugim dziecku ponad to, co niezbędne.

Czy przedszkole niepubliczne musi udzielać pomocy psychologiczno-pedagogicznej?

Tak. Przepisy wydane w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej stosuje się odpowiednio w przedszkolach niepublicznych (art. 177 Prawa oświatowego). Rozporządzenie wymienia wśród przyczyn objęcia pomocą między innymi zaburzenia zachowania lub emocji oraz sytuacje kryzysowe lub traumatyczne (§ 2 ust. 2 pkt 4 i 9).

Gdzie zgłosić agresywne dziecko w przedszkolu?

Rodzic dziecka, które ucierpiało, zgłasza sprawę najpierw nauczycielowi grupy, a potem dyrektorowi. Przedszkole powinno opisać zdarzenie, porozmawiać z rodzicami obu stron i zaplanować działania. Jeśli rodzic uważa, że przedszkole nie reaguje, może złożyć skargę zgodnie z trybem w statucie przedszkola.

Czy standardy ochrony małoletnich dotyczą agresji między dziećmi?

Tak. W przedszkolu standardy muszą określać wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, w szczególności zachowania niedozwolone (art. 22c ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich). Standardy określają też sposób dokumentowania incydentów zagrażających dobru dziecka (art. 22c ust. 1 pkt 8).

Czy agresywne dziecko można skreślić z listy przedszkola?

Skreślenie to ostateczność i osobny, ryzykowny prawnie temat. W przedszkolu niepublicznym możliwe jest tylko w przypadkach określonych w statucie i zgodnie z umową. Zanim o nim pomyślisz, przedszkole powinno udokumentować zdarzenia, uruchomić pomoc psychologiczno-pedagogiczną i współpracować z rodzicami. Indywidualną sprawę skonsultuj z prawnikiem.


Źródła