Niezaszczepione dziecko w przedszkolu lub żłobku

Ostatnia aktualizacja: 9 listopada 2026 r. Stan prawny: 09.11.2026.

Krótka odpowiedź: to zależy od dotacji. Przedszkole niepubliczne na 75% dotacji nie prowadzi publicznej rekrutacji (art. 130 ust. 1 Prawa oświatowego), więc może wpisać szczepienia do warunków przyjęcia w statucie. Przy 100% dotacji stosujesz zasady publiczne (art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych). Wtedy szczepienie daje najwyżej punkty. MEN 4 maja 2026 r. odrzuciło ogólny wymóg szczepień, a NSA (III OSK 2204/21) dopuścił punkty.

Marzec, dzień otwarty. Mama trzylatka pyta wprost: „Nie szczepimy. Przyjmiecie nas?”. Inni rodzice w tym samym tygodniu piszą maila: „Czy w grupie są dzieci niezaszczepione?”. Ty stoisz pośrodku i chcesz odpowiedzieć uczciwie, zgodnie z prawem i bez wojny.

Ten poradnik jest dla dyrektorów i właścicieli przedszkoli niepublicznych, punktów przedszkolnych i prywatnych żłobków. Pokazujemy, co dokładnie napisało MEN w maju 2026 r., co orzekł NSA o punktach za szczepienia i jak zapisać zasady w statucie. Na końcu masz gotowy zapis do skopiowania.

Czy przedszkole niepubliczne może odmówić przyjęcia niezaszczepionego dziecka?

Najpierw sprawdź, jaką dotację dostajesz. Od tego zależy prawie wszystko.

Rozdział 6 Prawa oświatowego o rekrutacji dotyczy przedszkoli publicznych (art. 130 ust. 1). Przedszkole niepubliczne przyjmuje dzieci na zasadach ze swojego statutu. Statut nadaje osoba prowadząca (art. 172 ust. 1). Żaden przepis nie zakazuje wpisania tam warunku szczepień obowiązkowych.

Inaczej jest przy pełnej dotacji. Przedszkole na 100% podstawowej kwoty dotacji „stosuje zasady przyjmowania do publicznych przedszkoli określone w rozdziale 6 ustawy – Prawo oświatowe” (art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych). Placówka, która tych warunków nie spełnia, dostaje 75% (art. 17 ust. 3).

Twoja placówka	Czy szczepienie może być warunkiem przyjęcia?	Co możesz zrobić	Podstawa
Twoja placówkaPrzedszkole niepubliczne, 75% dotacji	Czy szczepienie może być warunkiem przyjęcia?tak, jeśli zapiszesz to w statucie	Co możesz zrobićwarunek przyjęcia z wyjątkiem dla przeciwwskazań	Podstawaart. 130 ust. 1, art. 172 Prawa oświatowego
Twoja placówkaPrzedszkole niepubliczne, 100% dotacji	Czy szczepienie może być warunkiem przyjęcia?nie	Co możesz zrobićnajwyżej kryterium punktowe w drugim etapie	Podstawaart. 17 ust. 1 pkt 6 UFZO, art. 131 Prawa oświatowego
Twoja placówkaPrzedszkole publiczne	Czy szczepienie może być warunkiem przyjęcia?nie	Co możesz zrobićpunkty, jeśli przewiduje je uchwała rady gminy	Podstawaart. 131 ust. 4–6 Prawa oświatowego
Twoja placówkaŻłobek lub klub dziecięcy	Czy szczepienie może być warunkiem przyjęcia?tak, warunki przyjęcia ustala statut	Co możesz zrobićwarunek albo preferencja, dane jako oświadczenie lub zaświadczenie	Podstawaart. 11 ust. 2 pkt 3, art. 3a ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3

Kuratoria patrzą też na to, czy zasady przyjęć są jawne i obiektywne. W październiku 2026 r. kuratorium w Kielcach zaleciło przedszkolu niepublicznemu uzupełnienie statutu o zasady rekrutacji z „obiektywnymi kryteriami przyjęć, zgodnymi z zasadą powszechnej dostępności” (art. 172 ust. 3). Warunek szczepień ma więc stać w statucie. Nie wystarczy go powiedzieć przy rozmowie. O statucie i wpisie do ewidencji piszemy w poradniku jak założyć przedszkole niepubliczne.

Ważne: nie zmieniaj zasad w trakcie roku dla dzieci, które już chodzą do przedszkola. Nowy warunek stosuj od najbliższej rekrutacji. Zmianę statutu zgłoś gminie, która prowadzi ewidencję (art. 168 ust. 13 Prawa oświatowego).

Co powiedziało MEN w maju 2026 r.?

Ministerstwo nie planuje wymogu szczepień w przedszkolach. To odpowiedź na interpelację nr 9317 posła Jarosława Wałęsy. Odpowiedź z 4 maja 2026 r. podpisała wiceminister Paulina Piechna-Więckiewicz:

„Minister Edukacji nie planuje uzależniać uprawnienia do korzystania przez dzieci z wychowania przedszkolnego od ich kalendarza szczepień” – odpowiedź MEN na interpelację nr 9317 (04.05.2026).

W tym samym piśmie MEN przypomina wyrok NSA z 18 maja 2023 r. (III OSK 2204/21). Według ministerstwa samorządy „mogą ustalać dodatkowe punkty w rekrutacji do publicznych przedszkoli za zaszczepienie dziecka zgodnie z kalendarzem szczepień”. MEN dodaje, że system oświaty nie jest miejscem karania za zachowania rodziców.

Obowiązek szczepień wynika z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1). Pilnują go inspektorzy sanitarni, nie przedszkole. Ty nie egzekwujesz szczepień. Decydujesz tylko o zasadach przyjęcia do swojej placówki.

Co orzekł NSA o punktach za szczepienia?

NSA kilka razy uznał punkty za szczepienia za zgodne z prawem. Spór dotyczy głównie tego, jak rodzic ma to udowodnić.

W sprawie z Zielonej Góry (III OSK 2204/21) chodziło o 150 punktów w drugim etapie. NSA uznał, że to kryterium nie dyskryminuje dzieci. Podkreślił, że pierwszy etap nadal działa bez względu na szczepienia: „Nie ma zatem gwarancji, że do przedszkola w pierwszym etapie nie zostaną przyjęte dzieci niezaszczepione”. Uznał też, że wystarczy oświadczenie rodzica.

Najważniejsze wyroki – w skrócie:

26.07.2022, III OSK 2814/21 – publiczne żłobki w Poznaniu. Szczepienie jako warunek przyjęcia w statucie się utrzymało.
18.05.2023, III OSK 2204/21 – Zielona Góra. 150 punktów za szczepienie lub odroczenie, potwierdzone oświadczeniem. Zgodne z prawem.
19.06.2024, III OSK 2455/22 – Michałowice. Zaświadczenie lekarskie jako jedyny dowód. Ten zapis był nieważny.
11.03.2025, III OSK 110/22 – Gniezno. 3 punkty z 61 możliwych za oświadczenie. Zgodne z prawem.

Wniosek dla Ciebie jest prosty. Kryterium jest dopuszczalne. Dowód ma być lekki: oświadczenie zamiast żądania dokumentacji medycznej.

Czy możesz żądać książeczki zdrowia albo zaświadczenia?

W przedszkolu uważaj. W sprawie z Michałowic NSA uznał informację o szczepieniach za „dane wrażliwe”. Wymóg zaświadczenia lekarskiego jako jedynego dowodu przekroczył delegację ustawową.

W żłobku jest łatwiej. Rodzic przedstawia dane o zdrowiu dziecka „w formie oświadczenia lub zaświadczenia” (art. 3a ust. 1 pkt 6 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3). Białystok od 15 stycznia 2020 r. przyjmuje do miejskich żłobków dzieci szczepione albo z przeciwwskazaniami. Obecna uchwała (XVII/269/25) przewiduje wgląd do książeczki zdrowia. Przy przeciwwskazaniach wymaga zaświadczenia od lekarza specjalisty.

NSA w sprawie poznańskich żłobków (III OSK 2814/21) oparł przetwarzanie tych danych na art. 3a i ważnym interesie publicznym (art. 9 ust. 2 lit. g RODO). Tamten żłobek był publiczny. W prywatnym żłobku opisz podstawę w swojej dokumentacji RODO.

Wgląd to nie kopia. Pani Ola z sekretariatu ogląda wpis, notuje „spełnia warunek: tak”, oddaje książeczkę mamie. Nie skanuje jej i nie wpina do teczki.

Jak zapisać zasady szczepień w statucie?

Zacznij od decyzji: warunek czy preferencja. Potem zapisz prosty dowód i wyjątek dla dzieci, które nie mogą być szczepione.

Krok 1. Ustal, którą drogą idziesz

Na 75% dotacji możesz wybrać warunek przyjęcia. Na 100% zostaje Ci kryterium punktowe w drugim etapie (art. 131 ust. 4 i 6). Nie wpisuj warunku, którego nie możesz stosować.

Krok 2. Zostaw wyjątek dla przeciwwskazań

Dziecko z długotrwałym odroczeniem albo przeciwwskazaniem traktuj jak zaszczepione. Tak robiły uchwały, które obroniły się w sądach.

Krok 3. Wybierz najlżejszy dowód

W przedszkolu wystarczy oświadczenie rodzica „tak / nie”. W żłobku możesz przewidzieć oświadczenie albo zaświadczenie. Nie zbieraj kopii kart szczepień.

Krok 4. Opublikuj zasady przed zapisami

Daj rodzicom zasady razem z formularzem zgłoszenia. Mama z dnia otwartego ma wiedzieć od razu, na czym stoi.

Krok 5. Zaplanuj dane po RODO

Informacja o szczepieniu to dane o zdrowiu (art. 9 RODO). Ogranicz dostęp do osób z rekrutacji. Ustal, kiedy usuwasz oświadczenia dzieci nieprzyjętych. Wpisz to do rejestru czynności przetwarzania.

Wskazówka: dodatkowe pytanie w formularzu zgłoszenia ustawisz w module rekrutacji Kidogo. Tam też prowadzisz listę rezerwową i wysyłasz rodzicom decyzję mailem. Kidogo możesz wypróbować przez 6 miesięcy bezpłatnie. System nie oceni za Ciebie, czy zapis statutu jest zgodny z prawem.

Wzór zapisu do statutu

Skopiuj i dopasuj. Wersja A jest dla przedszkola na 75% dotacji, wersja B dla przedszkola na 100%. Przed zmianą statutu skonsultuj tekst z prawnikiem.

Wersja A – warunek przyjęcia (przedszkole niepubliczne, 75% dotacji):

„§ … 1. Do przedszkola przyjmuje się dzieci, które zostały poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, albo które są zwolnione z tego obowiązku z przyczyn zdrowotnych.
2. Spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1, rodzic potwierdza oświadczeniem złożonym wraz ze zgłoszeniem.
3. Przedszkole nie gromadzi kopii dokumentacji medycznej dziecka.
4. Warunek, o którym mowa w ust. 1, stosuje się do dzieci przyjmowanych od roku szkolnego …/….”

Wersja B – kryterium punktowe (przedszkole niepubliczne, 100% dotacji):

„Kryterium drugiego etapu: dziecko zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym albo jest z nich zwolnione z przyczyn zdrowotnych – … pkt. Dokument potwierdzający: oświadczenie rodzica.”

Przy wersji B podaj liczbę punktów dla wszystkich kryteriów razem. Kryteriów drugiego etapu może być najwyżej 6 (art. 131 ust. 6).

Treść oświadczenia dla rodzica:

„Oświadczam, że moje dziecko … (imię i nazwisko) zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z wiekiem / jest zwolnione z obowiązku szczepień z przyczyn zdrowotnych / nie spełnia tego warunku (właściwe podkreślić). Data i podpis.”

Nie dopisuj „pod rygorem odpowiedzialności karnej”. NSA w sprawie III OSK 2204/21 wskazał, że przepisy nie przewidują takiego rygoru dla oświadczenia o szczepieniach. Taka klauzula nie wywoła więc skutków karnych.

Jakie błędy popełniają placówki przy szczepieniach?

Błąd 1. Warunek szczepień przy 100% dotacji

Pełna dotacja oznacza publiczne zasady przyjęć. Odmowa „bo dziecko nie jest szczepione” może podważyć spełnianie warunków dotacji. Zostań przy punktach.

Błąd 2. Brak wyjątku dla przeciwwskazań

Dziecko po ciężkiej reakcji poszczepiennej nie powinno odpaść za decyzję lekarza. Zapisz zwolnienie z przyczyn zdrowotnych.

Błąd 3. Kopie kart szczepień w segregatorze

To zbędne dane o zdrowiu. W przedszkolu wystarczy oświadczenie. W żłobku wgląd i notatka „spełnia: tak”.

Błąd 4. Lista niezaszczepionych dzieci dla innych rodziców

Tata pyta, kto w grupie nie jest szczepiony. Nie podawaj nazwisk. Odpowiedz, jakie zasady przyjęć obowiązują w placówce. To wystarczy.

Błąd 5. Warunek tylko w ustnej rozmowie

Jeśli warunku nie ma w statucie, trudno go obronić przed rodzicem i kuratorium. Najpierw statut, potem formularz.

Jak Kidogo może pomóc w rekrutacji?

W module rekrutacji ustawisz pola formularza zgłoszenia, także pytanie o oświadczenie. Zgłoszenia akceptujesz albo odrzucasz, a rodzic dostaje maila. Dokumenty i oświadczenia rodzice wypełnią też w formularzach online. O całym procesie piszemy w poradniku o rekrutacji online w przedszkolu niepublicznym.

Kidogo nie liczy za Ciebie punktów zgodnie z uchwałą gminy i nie sprawdza zgodności statutu. Treść zasad zawsze ustalasz Ty.

Oferta: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Wszystkie ceny netto. Szczegóły w cenniku Kidogo.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przedszkole niepubliczne może nie przyjąć niezaszczepionego dziecka?

Tak, jeśli dostaje 75% dotacji i ma taki warunek w statucie. Takie przedszkole nie stosuje publicznej rekrutacji z rozdziału 6 Prawa oświatowego. Przy 100% dotacji musi stosować zasady publiczne. Wtedy szczepienie może dać tylko punkty w drugim etapie. Zawsze zostaw wyjątek dla dzieci zwolnionych ze szczepień z przyczyn zdrowotnych.

Co MEN odpowiedziało w maju 2026 r.?

W odpowiedzi na interpelację nr 9317 z 4 maja 2026 r. MEN napisało, że nie planuje uzależniać prawa do wychowania przedszkolnego od kalendarza szczepień. Przypomniało jednocześnie wyrok NSA III OSK 2204/21. Według MEN samorządy mogą przyznawać dodatkowe punkty w rekrutacji do publicznych przedszkoli za zaszczepienie dziecka.

Czy punkty za szczepienia są legalne?

Tak. NSA w wyroku z 18 maja 2023 r. (III OSK 2204/21) uznał kryterium 150 punktów za szczepienie za zgodne z prawem i niedyskryminujące. W 2025 r. NSA utrzymał też 3 punkty z 61 w Gnieźnie (III OSK 110/22). Problemem był natomiast wymóg zaświadczenia lekarskiego jako jedynego dowodu (III OSK 2455/22).

Czy mogę żądać kopii książeczki zdrowia?

W przedszkolu lepiej nie. Wystarczy oświadczenie rodzica, a NSA uznał zaświadczenie jako jedyny dowód za wykraczające poza delegację. W żłobku rodzic przedstawia dane o zdrowiu w formie oświadczenia lub zaświadczenia (art. 3a ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3). Wgląd do książeczki wystarczy. Kopii nie zbieraj.

Czy prywatny żłobek może przyjmować tylko szczepione dzieci?

Może, jeśli zapisze to w statucie, bo statut określa warunki przyjmowania dzieci (art. 11 ust. 2 pkt 3 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3). NSA utrzymał taki warunek w statucie publicznych żłobków w Poznaniu (III OSK 2814/21). Statut musi też uwzględniać preferencje dla dzieci niepełnosprawnych.

Czy mogę powiedzieć rodzicom, które dzieci nie są szczepione?

Nie. Informacja o szczepieniu to dane o zdrowiu w rozumieniu art. 9 RODO. Nie ujawniaj jej innym rodzicom ani w grupowym czacie. Możesz za to opisać zasady przyjęć obowiązujące w placówce i wyjaśnić, że przedszkole nie kontroluje realizacji szczepień. Robią to inspektorzy sanitarni.

Niezaszczepione dziecko w przedszkolu lub żłobku – czy możesz odmówić?