Aktualizacja: 14 listopada 2026 r. | Stan prawny na 14.11.2026 | Zespół Kidogo
Krótka odpowiedź: żaden przepis nie reguluje wprost podawania leków w przedszkolu i żłobku. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że podanie leku dziecku przewlekle choremu wymaga upoważnienia rodziców i zgody pracownika, a zasady ustala dyrektor z rodzicami i lekarzem. Zgoda pracownika jest dobrowolna. W nagłym zagrożeniu życia, na przykład w anafilaksji, adrenalinę może i powinien podać świadek, który zna wskazania.
Poniedziałek, 7:40. Mama Oli stawia na blacie syrop z antybiotykiem: „Proszę podać o dwunastej, pięć mililitrów”. W tym samym tygodniu tata Kuby przynosi plan leczenia padaczki i lek doodbytniczy na wypadek napadu. Nauczycielka patrzy na Ciebie. Ty patrzysz na regulamin, w którym o lekach nie ma ani słowa.
Ten tekst jest dla dyrektorów przedszkoli, punktów przedszkolnych, żłobków i klubów dziecięcych. Dostajesz uczciwą mapę tego, co jest uregulowane, a co nie, gotową procedurę, wzór upoważnienia rodzica i kartę podania leku. Wszystko także w bezpłatnym PDF. Tekst nie zastępuje porady prawnej ani zaleceń lekarza dziecka.
Czy nauczyciel może podać dziecku lek w przedszkolu?
Może, jeśli rodzic upoważni placówkę na piśmie, a nauczyciel zgodzi się na to dobrowolnie. Nie ma jednak ustawy, która opisuje tę sytuację w przedszkolu ani w żłobku. To trzeba powiedzieć wprost.
Dla szkół jest przepis: pracownicy szkoły podają leki tylko za swoją pisemną zgodą (art. 21 ust. 3 ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami, Dz.U. 2019 poz. 1078). Ta ustawa nie obejmuje przedszkoli ani żłobków. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił na to uwagę w wystąpieniu do Ministra Zdrowia z 23 października 2025 r.
Ministerstwo Zdrowia w piśmie do RPO z 11 maja 2019 r. przyjęło, że działania nauczycieli mogą być analogiczne do tych, które podjąłby rodzic. Jeśli dziecku trzeba podawać leki, „niezbędne jest upoważnienie przez rodziców dziecka oraz zgoda pracownika przedszkola”. Zasady postępowania i szkolenia pracowników ustala dyrektor, we współpracy z rodzicami i lekarzem dziecka. Według pisma przytoczonego przez RPO w 2025 r. resort uważa, że rozwiązania szkolne mogą być stosowane pomocniczo w przedszkolach i żłobkach.
Wniosek dla Ciebie: nie musisz zgadzać się na każdy lek, ale musisz mieć spisane zasady. Bez nich decyzję podejmuje nauczycielka na korytarzu o 7:40.
Co jest uregulowane, a czego przepisy nie mówią?
Najwięcej nieporozumień bierze się z mieszania szkół, przedszkoli i żłobków. Tabela porządkuje stan prawny na 14 listopada 2026 r.
| Kwestia | Przedszkole | Żłobek i klub dziecięcy | Podstawa |
|---|---|---|---|
| KwestiaPrzepis o podawaniu leków przez personel | Przedszkolebrak | Żłobek i klub dziecięcybrak | Podstawawzorzec szkolny: art. 21 ust. 3 ustawy z 2019 r. tylko dla szkół |
| KwestiaZgoda pracownika | Przedszkoledobrowolna, stanowisko MZ | Żłobek i klub dziecięcydobrowolna, stanowisko MZ | Podstawapismo MZ do RPO z 11.05.2019 |
| KwestiaPielęgniarka w placówce | Przedszkolebrak obowiązku | Żłobek i klub dziecięcypowyżej 20 dzieci, od 1.01.2027 powyżej 32 dzieci albo zapewniona opieka pielęgniarki | Podstawaart. 15 ust. 3 ustawy o opiece do lat 3 |
| KwestiaPierwsza pomoc w nagłym stanie | Przedszkoleobowiązek powiadomienia, pomoc w miarę możliwości | Żłobek i klub dziecięcyto samo | Podstawaart. 4 ustawy o PRM |
| KwestiaDane o zdrowiu dziecka | Przedszkolekategoria szczególna | Żłobek i klub dziecięcykategoria szczególna | Podstawaart. 9 RODO |
W żłobku standardy niezbędne opieki wymagają, żeby personel znał zasady postępowania w przypadku choroby dziecka (załącznik nr 1 do rozporządzenia, Dz.U. 2024 poz. 1882). Procedura o lekach dobrze uzupełnia ten standard. Jak przyjmować chore dziecko rano i kiedy odesłać je do domu, opisaliśmy w tekście o chorym dziecku w przedszkolu. Tu zajmujemy się tylko samą procedurą leków.
Jakie dokumenty powinna mieć procedura podawania leków?
Trzy dokumenty i jeden rejestr. Każdy odpowiada na inne pytanie: kto prosi, kto się zgadza, co dokładnie podać i kiedy to zrobiono.
Upoważnienie rodzica. Imię i nazwisko dziecka, nazwa leku, dawka, godzina, sposób podania, czas trwania, objawy (przy lekach ratunkowych), telefon do rodzica, podpis. Do tego zalecenie lekarza albo kopia planu leczenia. Wiele placówek wymaga zaświadczenia od lekarza. To praktyka, nie przepis, ale chroni obie strony przed pomyłką w dawce.
Zgoda pracownika. Pisemna, imienna, z informacją, że jest dobrowolna i można ją wycofać. Nie wpisuj podawania leków do zakresu obowiązków jednostronnie. Nie obiecuj też, że pracownikowi „nic nie grozi”. Takiej gwarancji nie daje żaden przepis.
Instrukcja od rodzica lub lekarza. Przy chorobie przewlekłej: jak rozpoznać objawy, co podać, kiedy dzwonić pod 112. Pracownicy, którzy się zgodzili, przechodzą instruktaż, najlepiej z rodzicem albo pielęgniarką.
Karta podania leku. Data, godzina, lek, dawka, kto podał, kto był świadkiem, uwagi. Wpis zaraz po podaniu, nie na koniec dnia.
Dane o zdrowiu przechowujesz tylko w zakresie niezbędnym i z ograniczonym dostępem (art. 9 RODO). Upoważnienie można zbierać elektronicznie. Jak robić to bezpiecznie, pokazaliśmy w tekście o zgodach rodziców online.
Jak przechowywać leki w przedszkolu i żłobku?
Zasada: lek ratunkowy blisko dziecka, każdy inny poza zasięgiem dzieci. Przepisy oświatowe i żłobkowe tego nie opisują, więc poniższe zasady to dobra praktyka, którą wpisujesz do procedury.
Leki przyjmujesz tylko w oryginalnym opakowaniu z ulotką, opisane imieniem i nazwiskiem dziecka. Przechowujesz je w zamykanej szafce albo pojemniku, a leki wymagające chłodu w osobnym, opisanym pojemniku w lodówce. Daty ważności sprawdzasz raz w miesiącu, a lek po terminie oddajesz rodzicowi.
Inaczej z lekami ratunkowymi. Adrenalina w autowstrzykiwaczu albo lek przeciwdrgawkowy nie może leżeć w zamkniętym gabinecie dyrektora, do którego klucz ma jedna osoba. Ma być w sali albo w torbie grupy, w miejscu znanym całemu zespołowi. Czy wszyscy wiedzą, gdzie dziś jest EpiPen Kuby? To pytanie warto zadać na każdej odprawie.
Co z adrenaliną, glukagonem i lekiem przeciwdrgawkowym?
Tu zaczyna się pierwsza pomoc, a nie zwykłe podawanie leków. Od 30 maja 2025 r. definicja pierwszej pomocy obejmuje użycie produktów leczniczych dostępnych na miejscu zdarzenia (art. 3 pkt 7 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 141).
Ministerstwo Zdrowia w piśmie z 30 kwietnia 2026 r. do Rzeczniczki Praw Dziecka wskazało, że w razie wstrząsu anafilaktycznego adrenalina „może i powinna” być podana przez świadka zdarzenia, niezależnie od kwalifikacji. Warunek: występują wskazania, a osoba podająca zna wskazania do stosowania leku. Rzeczniczka zauważyła przy tym, że przedszkola nie mogą kupić adrenaliny do apteczki, bo jest wydawana na receptę dla konkretnego pacjenta. Lek przynosi więc rodzic.
Przy glukagonie i lekach przeciwdrgawkowych opierasz się na planie leczenia od lekarza dziecka i instruktażu. Nie znajdziesz tu stanowiska tak jednoznacznego jak przy adrenalinie, dlatego zgoda pracownika i szkolenie są tym ważniejsze. Jak ułożyć codzienną opiekę nad dzieckiem z alergią i dietą, opisaliśmy w tekście o dziecku z alergią w przedszkolu.
Uwaga: osoba udzielająca pierwszej pomocy korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego (art. 5 ust. 1 ustawy o PRM). To ochrona przed atakiem, a nie zwolnienie z odpowiedzialności. Każdy świadek ma też obowiązek niezwłocznie powiadomić służby (art. 4). Po podaniu leku ratunkowego zawsze dzwonisz pod 112, nawet jeśli dziecko wygląda lepiej.
Jak podawać leki na wycieczce i spacerze?
Lek ratunkowy jedzie z dzieckiem, zawsze. Przy planowaniu wyjścia sprawdź listę dzieci z planem leczenia i wyznacz opiekuna, który ma zgodę i instruktaż.
Do torby wycieczkowej pakujesz lek ratunkowy, kopię upoważnienia i instrukcji, kartę podania leku i telefon rodzica. Przed wyjazdem opiekun mówi na głos: „Mam EpiPen Kuby, jest w zielonej torbie”. Brzmi banalnie? Dokładnie o takie banały chodzi w nagłej sytuacji.
Leki podawane o stałej porze, na przykład antybiotyk o 12:00, przesuń w porozumieniu z rodzicem albo zaplanuj powrót przed tą godziną. Szczegóły organizacji wyjść i zgód rodziców znajdziesz w tekście o wycieczkach w przedszkolu i żłobku.
Wskazówka: upoważnienie rodzica i zgodę na podawanie leku możesz zebrać przez formularze Kidogo: własne pola, pola daty, zgody RODO i podpis elektroniczny. Widzisz, kto już wypełnił, i wysyłasz przypomnienia. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.
Jak wdrożyć procedurę podawania leków krok po kroku?
Wystarczą dwa tygodnie i jedno spotkanie z zespołem. Zacznij od dzieci, które już mają leki w placówce.
Krok 1. Spisz dzieci z lekami
Przejrzyj karty informacyjne i zapytaj nauczycielki, które dzieci mają leki przewlekłe albo ratunkowe. Dane o zdrowiu trafiają tylko do osób, które ich potrzebują. Jak zorganizować opiekę nad dzieckiem z cukrzycą, opisuje tekst o dziecku z cukrzycą w przedszkolu i żłobku.
Krok 2. Zdecyduj, jakich leków placówka nie przyjmuje
Wiele placówek przyjmuje leki przewlekłe i ratunkowe, ale nie podaje leków doraźnych przy ostrej infekcji. To decyzja organizacyjna, nie przepis. Zapisz ją w procedurze i powiedz rodzicom przy zapisie.
Krok 3. Zbierz zgody pracowników
Porozmawiaj z zespołem, wyjaśnij zasady i zbierz pisemne zgody od chętnych. Ustal zastępstwo na czas nieobecności tej osoby. Nikogo nie przymuszaj.
Krok 4. Zbierz upoważnienia i instrukcje od rodziców
Upoważnienie, zalecenie lekarza, instrukcja. Bez kompletu nie przyjmujesz leku. Przy leku ratunkowym umów instruktaż z rodzicem.
Krok 5. Ustal miejsce przechowywania i kartę podania
Szafka zamykana dla leków zwykłych, stałe i znane miejsce dla ratunkowych, karta podania przy lekach.
Krok 6. Przeszkol zespół i powtarzaj co rok
Instruktaż z rodzicem lub pielęgniarką, a dla całego zespołu kurs pierwszej pomocy. W żłobku od 1 stycznia 2027 r. osoba zatrudniana jako opiekun ma mieć szkolenie z pierwszej pomocy dziecku, odbyte nie wcześniej niż 2 lata przed zatrudnieniem (art. 16 ust. 1 w brzmieniu nadanym Dz.U. 2026 poz. 1123). Więcej w tekście o kwalifikacjach opiekunki w żłobku.
Jakie błędy popełniają placówki przy lekach?
Te same cztery wracają w wielu placówkach. Każdy wynika z braku spisanych zasad, a nie ze złej woli.
Błąd 1. „Proszę podać” bez upoważnienia
Rodzic mówi rano, nauczycielka podaje, nikt nic nie zapisuje. Gdy coś pójdzie źle, nie ma dowodu, o co prosił rodzic i jaką dawkę podano.
Błąd 2. Podawanie leków w zakresie obowiązków bez zgody
Dyrektor dopisuje leki do zakresu obowiązków i uważa sprawę za załatwioną. Stanowisko MZ mówi o zgodzie pracownika, a wzorzec szkolny o pisemnej zgodzie.
Błąd 3. Lek ratunkowy pod kluczem
EpiPen leży w gabinecie, a klucz jest u osoby na urlopie. W anafilaksji liczą się minuty.
Błąd 4. Brak wpisu po podaniu
Dziecko dostało lek o 12:00, popołudniowa zmiana o tym nie wie, rodzic dzwoni z pytaniem. Karta podania leku i przekazanie zmiany zamykają ten problem. Jeśli po podaniu leku doszło do pogorszenia albo urazu, działasz według procedury z tekstu o wypadku dziecka w przedszkolu.
Procedura, upoważnienie i karta podania leku do pobrania
Lista poniżej to procedura w skrócie. Wzór upoważnienia i karta podania leku są pod nią, a pełny zestaw do wydruku masz w PDF.
Checklista procedury podawania leków w przedszkolu i żłobku:
Pobierz bezpłatnie procedurę, upoważnienie rodzica i kartę podania leku (PDF) – bez zakładania konta i bez podawania maila.
- Procedura określa, jakie leki placówka przyjmuje, a jakich nie.
- Rodzic składa pisemne upoważnienie z nazwą leku, dawką, godziną i sposobem podania.
- Do upoważnienia dołączone jest zalecenie lekarza albo plan leczenia.
- Lek jest w oryginalnym opakowaniu z ulotką i opisany imieniem i nazwiskiem dziecka.
- Pracownik podający lek złożył pisemną, dobrowolną zgodę.
- Jest wyznaczona osoba zastępująca na czas nieobecności pracownika.
- Pracownicy przeszli instruktaż z rodzicem lub pielęgniarką.
- Leki zwykłe są w zamykanej szafce, poza zasięgiem dzieci.
- Leki ratunkowe są w stałym miejscu znanym całemu zespołowi, także na wycieczce.
- Każde podanie jest wpisane do karty podania leku zaraz po podaniu.
- Po podaniu leku ratunkowego zawsze wzywasz pomoc pod numerem 112 i informujesz rodzica.
- Daty ważności są sprawdzane raz w miesiącu.
- Dostęp do danych o zdrowiu mają tylko osoby, które ich potrzebują.
- Procedura i zgody są przeglądane co najmniej raz w roku.
Wzór upoważnienia rodzica do podawania leku:
- Imię i nazwisko dziecka, grupa.
- Nazwa leku, dawka, godzina i sposób podania.
- Okres podawania (od – do) albo objawy, przy których podać lek ratunkowy.
- Postępowanie po podaniu i kiedy wezwać pomoc.
- Załączone zalecenie lekarza lub plan leczenia.
- Telefony rodziców, data i podpis rodzica.
Karta podania leku:
- Imię i nazwisko dziecka, nazwa leku.
- Data i godzina podania.
- Dawka i sposób podania.
- Kto podał i kto był świadkiem.
- Uwagi: reakcja dziecka, informacja dla rodzica, wezwanie pomocy.
Jak Kidogo pomaga przy zgodach i upoważnieniach?
Formularze Kidogo pozwalają przygotować własny formularz upoważnienia z polami tekstowymi i polami daty, zgodą RODO i podpisem elektronicznym. Rodzic wypełnia go po zalogowaniu na swoje konto w aplikacji. Ty widzisz listę osób, które już wypełniły formularz, wysyłasz przypomnienia pozostałym i eksportujesz odpowiedzi do CSV.
Kidogo nie zastępuje decyzji lekarza ani instruktażu z rodzicem. Pomaga mieć dokumenty w jednym miejscu, zamiast w teczkach w trzech salach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy nauczyciel w przedszkolu musi podać dziecku lek?
Nie ma przepisu, który nakłada taki obowiązek. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że potrzebne są upoważnienie rodziców i zgoda pracownika, więc pracownik może odmówić. Wyjątek to nagłe zagrożenie życia. Wtedy każdy świadek ma obowiązek powiadomić służby, a według MZ adrenalinę w anafilaksji może i powinien podać świadek znający wskazania.
Czy żłobek może podawać leki dzieciom?
Może, na tych samych zasadach co przedszkole: upoważnienie rodzica, zgoda pracownika, spisana procedura. Ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3 nie reguluje podawania leków. W żłobku powyżej 20 dzieci pracuje pielęgniarka lub położna, a od 1 stycznia 2027 r. próg wynosi 32 dzieci i można też zapewnić opiekę pielęgniarki w inny sposób.
Czy przedszkole może przyjąć antybiotyk od rodzica?
Może, ale nie musi. Wiele placówek nie przyjmuje leków doraźnych przy ostrej infekcji, bo dziecko z infekcją często nie powinno być w grupie. To decyzja organizacyjna dyrektora. Zapisz ją w procedurze i przekaż rodzicom przy zapisie, żeby nie negocjować jej co rano przy szatni.
Czy pracownik ponosi odpowiedzialność, jeśli poda lek źle?
Nie obiecuj, że pracownikowi nic nie grozi. Żaden przepis nie daje immunitetu przy podawaniu leków. Ryzyko zmniejszają pisemne upoważnienie, zalecenie lekarza, instruktaż i karta podania. Osoba udzielająca pierwszej pomocy korzysta z ochrony jak funkcjonariusz publiczny, ale to ochrona przed atakiem, a nie zwolnienie z odpowiedzialności.
Czy przedszkole może mieć własną adrenalinę w apteczce?
Na dziś nie. Według Rzeczniczki Praw Dziecka adrenalina w autowstrzykiwaczu jest wydawana na receptę dla konkretnego pacjenta, więc placówka nie może jej kupić. Ministerstwo Zdrowia w kwietniu 2026 r. podało, że analizuje wyposażenie apteczek szkolnych w adrenalinę. Do tego czasu lek przynosi rodzic dziecka.
Jak długo przechowywać karty podania leku?
Przepisy nie określają tego okresu. Ustal go w polityce przechowywania dokumentów, na przykład do końca roku szkolnego, w którym dziecko korzystało z leku, plus czas na ewentualne wyjaśnienia. Pamiętaj, że to dane o zdrowiu. Przechowuj je z ograniczonym dostępem i usuwaj po upływie ustalonego okresu.
Źródła
- Ustawa z 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami, Dz.U. 2019 poz. 1078 (ELI) – art. 21 ust. 3 (wzorzec szkolny, nie obejmuje przedszkoli i żłobków)
- Ustawa z 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 141 (ELI) – art. 3 pkt 7, art. 4, art. 5 ust. 1
- Ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, t.j. Dz.U. 2025 poz. 798 (ELI) – art. 15 ust. 3
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1123 (ELI) – art. 1 pkt 15 lit. a i pkt 16, wejście w życie 1 stycznia 2027 r.
- Rozporządzenie MRPiPS z 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3, Dz.U. 2024 poz. 1882 (ELI) – załącznik nr 1
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), Dz.Urz. UE L 119 z 4.05.2016 (EUR-Lex) – art. 9
- Pismo Ministerstwa Zdrowia do Rzecznika Praw Obywatelskich z 11 maja 2019 r. (BIP RPO, PDF)
- Rzecznik Praw Obywatelskich, wystąpienie do Ministra Zdrowia z 23 października 2025 r., VII.7037.279.2025.AT (BIP RPO, PDF)
- Rzeczniczka Praw Dziecka: „Adrenalina w szkołach i przedszkolach. Ministerstwo Zdrowia odpowiada RPD”, 30 kwietnia 2026 r.
