Aktualizacja: 17 listopada 2026 r. | Stan prawny na 17.11.2026 | Zespół Kidogo

Krótka odpowiedź: w przedszkolu wszyscy pracownicy podlegają przeszkoleniu z pierwszej pomocy (§ 21 rozporządzenia BHP w szkołach i placówkach), a pomieszczenia wyposaża się w apteczki z instrukcją (§ 20). W żłobku i klubie dziecięcym opiekun i wolontariusz odbywają szkolenie co 2 lata, a koszt ponosi podmiot prowadzący (art. 18a ustawy żłobkowej). Każdy pracodawca wyznacza też osoby do udzielania pierwszej pomocy (art. 209¹ Kodeksu pracy).

Dziecko zakrztusiło się podczas obiadu, a jedyna przeszkolona osoba jest na urlopie. Ten tekst jest dla dyrektorów przedszkoli i żłobków, którzy chcą uporządkować szkolenia i wyposażenie. Wyjaśniamy, co mówią przepisy oświatowe, ustawa żłobkowa i Kodeks pracy, jak zaplanować obsadę na całej zmianie i co włożyć do apteczki. Listę apteczki i rejestr szkoleń pobierzesz w PDF.

Czy pierwsza pomoc w przedszkolu jest obowiązkowa?

Tak. Pracownicy szkoły lub placówki podlegają przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy (§ 21 rozporządzenia BHP, Dz.U. 2020 poz. 1604). Przepis dotyczy wszystkich pracowników, nie tylko nauczycieli.

Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach i placówkach obejmuje także przedszkola niepubliczne. Nie określa częstotliwości szkolenia ani liczby godzin. Ustal je w wewnętrznej procedurze i trzymaj się jej. Zachowuj zaświadczenia z datą szkolenia, bo ułatwiają planowanie odnowienia.

Pracownik, który dowie się o wypadku, niezwłocznie zapewnia poszkodowanemu opiekę. Sprowadza fachową pomoc medyczną, a w miarę możliwości udziela pierwszej pomocy (§ 40). Szkolenie ma sens tylko wtedy, gdy osoba przeszkolona jest obecna, gdy coś się dzieje.

Placówka Kogo szkolić Jak często Podstawa
PlacówkaPrzedszkole Kogo szkolićWszystkich pracowników Jak częstoPrzepis nie określa Podstawa§ 21 rozporządzenia BHP
PlacówkaŻłobek, klub dziecięcy Kogo szkolićOpiekunów i wolontariuszy Jak częstoCo 2 lata Podstawaart. 18a ust. 1 ustawy żłobkowej
PlacówkaDzienny opiekun Kogo szkolićDziennego opiekuna Jak częstoCo 2 lata Podstawaart. 39 ust. 2b ustawy żłobkowej
PlacówkaKażdy pracodawca Kogo szkolićWyznaczonych pracowników Jak częstoWedług oceny pracodawcy Podstawaart. 209¹ Kodeksu pracy

Jakie szkolenia obowiązują w żłobku i klubie dziecięcym?

Opiekun i wolontariusz odbywają szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy co 2 lata. Szkolenie nieodpłatnie zapewnia podmiot prowadzący (art. 18a ust. 1–2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3).

Od 1 stycznia 2027 r. obowiązek obejmie też dyrektora żłobka, dyrektora zespołu żłobków i osobę kierującą pracą klubu dziecięcego. Tak brzmi nowy art. 18a ust. 1 dodany przez nowelizację z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1123), art. 1 pkt 18, wchodzący w życie zgodnie z art. 48 pkt 3. Zaplanuj szkolenie dla kadry kierowniczej z wyprzedzeniem.

Przy zatrudnianiu opiekuna bez kwalifikacji kierunkowych liczy się też szkolenie odbyte nie wcześniej niż 2 lata przed zatrudnieniem (art. 16 ust. 2). Dzienny opiekun przed rozpoczęciem funkcji musi mieć takie szkolenie (art. 39 ust. 1 pkt 7), a potem odnawia je co 2 lata (ust. 2b). Zasady kwalifikacji opisuje tekst o kwalifikacjach opiekunki w żłobku.

Uwaga: szkolenie z udzielania pierwszej pomocy dorosłym nie zawsze obejmuje dzieci i niemowlęta. Ustawa żłobkowa mówi o pierwszej pomocy udzielanej dziecku. Sprawdź program szkolenia przed zapisaniem opiekunek.

Co mówi Kodeks pracy o pierwszej pomocy?

Pracodawca zapewnia środki do udzielania pierwszej pomocy, wyznacza pracowników do jej udzielania i zapewnia łączność ze służbami ratowniczymi (art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy).

Działania dostosowuje się do rodzaju i zakresu działalności, liczby pracowników i występujących zagrożeń (art. 209¹ § 2). Liczba wyznaczonych osób, ich szkolenie i wyposażenie muszą odpowiadać tym zagrożeniom. Obowiązek dotyczy każdego pracodawcy, więc także żłobka i przedszkola niepublicznego.

Wyznaczenie zapisz na piśmie, na przykład w zarządzeniu dyrektora. Podaj imiona i nazwiska oraz miejsce pracy. Informację o wyznaczonych osobach przekaż pracownikom zgodnie z art. 207¹. Przy zmianie składu zaktualizuj dokument.

Jak zaplanować obsadę przeszkolonych osób na całej zmianie?

Policz godziny otwarcia i sprawdź, czy w każdej godzinie jest co najmniej jedna osoba z aktualnym szkoleniem. Przepisy nie podają tej liczby, to rekomendacja organizacyjna.

Krok 1. Zbierz daty szkoleń

Spisz wszystkich pracowników, datę ostatniego szkolenia i datę ważności według Twojej procedury. W żłobku termin to 2 lata. Zaznacz osoby, którym termin mija w ciągu najbliższych 3 miesięcy.

Krok 2. Nałóż szkolenia na grafik

Sprawdź ranne otwarcie, porę obiadu i późny odbiór. Najczęściej brakuje przeszkolonej osoby na pierwszej i ostatniej godzinie oraz w czasie urlopów. Zaplanuj zastępstwa, zanim pojawi się luka.

Krok 3. Zaplanuj szkolenie dla całego zespołu

Jedno szkolenie w placówce dla całego zespołu jest prostsze niż zapisywanie osób pojedynczo. Wybierz termin poza godzinami pracy z dziećmi lub podziel zespół na dwie grupy. Zachowaj listę obecności i zaświadczenia.

Przykład: żłobek ma 8 opiekunek i 1 wolontariuszkę. Szkolenie co 2 lata oznacza średnio 4–5 osób rocznie. Jeśli 5 osób szkoliło się w marcu 2025 r., ich termin mija w marcu 2027 r. Zaplanuj jedno szkolenie w lutym 2027 r. dla tych 5 osób i dyrektora, którego obejmie nowy art. 18a ust. 1.

Co powinna zawierać apteczka w przedszkolu i żłobku?

Apteczka ma zawierać środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy oraz instrukcję o zasadach udzielania tej pomocy (§ 20 rozporządzenia BHP). Przepisy oświatowe nie podają szczegółowej listy.

Paragraf 20 wymienia pomieszczenia, które wyposaża się w apteczki, w szczególności pokój nauczycielski, świetlicę i kuchnię. W przedszkolu warto mieć apteczkę także w każdej sali i podręczną apteczkę na wyjścia. Lista w PDF jest propozycją, którą dostosuj do placówki.

Leki to osobny temat. Apteczka pierwszej pomocy nie służy do podawania leków dzieciom. Zasady podawania leków opisuje tekst o podawaniu leków w przedszkolu i żłobku. Sprawdzaj daty ważności i uzupełniaj apteczkę po każdym użyciu.

Checklista wyposażenia apteczki:

Okładka PDF Kidogo: wyposażenia apteczki

Pobierz bezpłatnie listę apteczki i rejestr szkoleń (PDF) – bez zakładania konta i bez podawania maila.

  • Instrukcja o zasadach udzielania pierwszej pomocy
  • Numer alarmowy 112 i telefon do dyrektora
  • Rękawiczki jednorazowe w kilku rozmiarach
  • Maseczka lub ustnik do sztucznego oddychania
  • Kompresy jałowe różnej wielkości
  • Bandaże elastyczne i dziane
  • Plastry z opatrunkiem i plaster na rolce
  • Chusta trójkątna
  • Koc ratunkowy (folia NRC)
  • Nożyczki z zaokrąglonymi końcami
  • Woda do przemywania ran lub sól fizjologiczna
  • Lista kontrolna dat ważności i uzupełnień

Karta rejestru szkoleń z pierwszej pomocy:

  • Imię i nazwisko pracownika
  • Stanowisko
  • Data szkolenia
  • Organizator szkolenia
  • Zakres: pierwsza pomoc dziecku i dorosłemu
  • Termin kolejnego szkolenia
  • Wyznaczenie do udzielania pierwszej pomocy (tak lub nie)

Wskazówka: Najczęstsza luka w obsadzie to wczesne otwarcie i późny odbiór. Grafik w jednym kalendarzu pokazuje, kto pracuje na każdej zmianie, łącznie z urlopami. Sprawdź grafik pracowników Kidogo. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.

Co robi pracownik, gdy dziecko potrzebuje pomocy?

Zapewnia dziecku opiekę, wzywa fachową pomoc medyczną i w miarę możliwości udziela pierwszej pomocy (§ 40 rozporządzenia BHP). Potem zawiadamia się osoby wskazane w § 41.

O każdym wypadku niezwłocznie zawiadamia się rodziców, pracownika służby BHP, społecznego inspektora pracy, organ prowadzący i radę rodziców (§ 41 ust. 1). Przy wypadku ciężkim, zbiorowym lub śmiertelnym zawiadamia się też prokuratora i organ nadzoru pedagogicznego (ust. 2), a przy zatruciu państwowego inspektora sanitarnego (ust. 3). Zawiadomień dokonuje dyrektor lub upoważniony pracownik (ust. 4).

Ustal z zespołem prosty podział ról. Jedna osoba zajmuje się dzieckiem, druga dzwoni pod 112 i przejmuje opiekę nad grupą, trzecia informuje dyrektora. Przećwicz ten scenariusz raz w roku, na przykład podczas szkolenia. W stresie ludzie robią to, co już raz zrobili, a nie to, co przeczytali w procedurze. Jak ograniczać urazy na zewnątrz, opisuje tekst o kontrolach placu zabaw w przedszkolu i żłobku.

Po zdarzeniu uzupełnij apteczkę i zapisz, czego zabrakło. Taki zapis pomaga poprawić wyposażenie i plan szkoleń. Niezależnie od zdarzeń sprawdzaj apteczki w stałym rytmie, na przykład raz w miesiącu, i zapisuj datę przeglądu. Przepisy nie określają częstotliwości, ale przeterminowane lub zużyte środki łatwo przeoczyć.

Najczęstsze błędy przy pierwszej pomocy w placówce

Najwięcej problemów wynika z dokumentów, które istnieją tylko na papierze. Zwróć uwagę na trzy sytuacje.

Błąd 1. Przeszkolona osoba poza grafikiem

Wszystkie przeszkolone osoby pracują rano, a po południu nie ma nikogo. Porównaj rejestr szkoleń z grafikiem i popraw luki.

Błąd 2. Przeterminowane szkolenie w żłobku

Po 2 latach szkolenie trzeba powtórzyć. Brak aktualnego szkolenia opiekunki może zostać wskazany podczas nadzoru gminy.

Błąd 3. Apteczka bez instrukcji

Paragraf 20 wymaga instrukcji o zasadach udzielania pierwszej pomocy. Dołącz ją do każdej apteczki i dopisz numer alarmowy 112. Postępowanie po zdarzeniu opisuje procedura wypadku dziecka w przedszkolu.

Jak Kidogo pomaga w planowaniu obsady?

Kidogo pomaga ułożyć grafik pracowników w jednym kalendarzu, z widocznymi zmianami, urlopami i zastępstwami. Gdy znasz daty szkoleń, łatwiej sprawdzić, czy na każdej zmianie jest przeszkolona osoba. Rejestr szkoleń prowadzisz według własnej procedury. System nie zastępuje szkolenia ani wyznaczenia osób na piśmie.

Najczęściej zadawane pytania

Co ile lat nauczyciel przedszkola musi odnawiać szkolenie z pierwszej pomocy?

Rozporządzenie BHP w szkołach i placówkach mówi, że pracownicy podlegają przeszkoleniu (§ 21), ale nie podaje częstotliwości. Ustal termin w wewnętrznej procedurze, na przykład zgodnie z datą ważności zaświadczenia. Dla opiekunów w żłobku ustawa żłobkowa wymaga szkolenia co 2 lata (art. 18a ust. 1).

Kto płaci za szkolenie z pierwszej pomocy w żłobku?

Podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy zapewnia szkolenie nieodpłatnie (art. 18a ust. 2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3). Opiekun i wolontariusz nie ponoszą kosztu. Dla dziennego opiekuna zatrudnianego przez gminę lub inny podmiot szkolenie także nieodpłatnie zapewnia zatrudniający (art. 39 ust. 2c).

Czy dyrektor żłobka musi mieć szkolenie z pierwszej pomocy?

Od 1 stycznia 2027 r. tak. Nowelizacja ustawy żłobkowej (Dz.U. 2026 poz. 1123) rozszerza art. 18a ust. 1 na dyrektora żłobka, dyrektora zespołu żłobków i osobę kierującą pracą klubu dziecięcego. Szkolenie trzeba odbywać co 2 lata. Do końca 2026 r. obowiązek dotyczy opiekunów i wolontariuszy.

Ile osób w przedszkolu musi być wyznaczonych do pierwszej pomocy?

Kodeks pracy nie podaje konkretnej liczby. Art. 209¹ § 2 wymaga dostosowania działań do rodzaju i zakresu działalności, liczby pracowników i zagrożeń. W praktyce zaplanuj tyle osób, aby na każdej zmianie, także rano i po południu, była co najmniej jedna. Wyznaczenie zapisz w zarządzeniu dyrektora.

Czy w apteczce przedszkolnej mogą być leki przeciwbólowe?

Paragraf 20 rozporządzenia BHP mówi o środkach niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy i instrukcji, a nie o lekach. Podawanie leków dziecku to odrębna procedura, uzgodniona z rodzicami i opisana w zasadach placówki. Nie trzymaj w apteczce pierwszej pomocy leków przeznaczonych do podawania dzieciom bez takiej procedury.

Czy apteczka musi mieć instrukcję udzielania pierwszej pomocy?

Tak. Rozporządzenie BHP (§ 20) wymaga wyposażenia placówki w apteczki ze środkami do udzielania pierwszej pomocy i instrukcją o zasadach jej udzielania. Instrukcję umieść w apteczce lub obok niej. Sprawdź, czy jest czytelna i aktualna. Pracownicy powinni wiedzieć, gdzie stoi apteczka i kto ją uzupełnia.

Czy wolontariusz w żłobku musi mieć szkolenie z pierwszej pomocy?

Tak. Art. 18a ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 obejmuje opiekuna i wolontariusza w żłobku i klubie dziecięcym. Szkolenie z udzielania dziecku pierwszej pomocy odbywa się co 2 lata, a nieodpłatnie zapewnia je podmiot prowadzący (ust. 2). Zapisz datę szkolenia wolontariusza w rejestrze szkoleń razem z resztą zespołu.

Kto zawiadamia rodziców o wypadku dziecka w przedszkolu?

Zawiadomień dokonuje dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik (§ 41 ust. 4 rozporządzenia BHP). O wypadku zawiadamia się niezwłocznie rodziców dziecka (§ 41 ust. 1). Ustal w procedurze, kto dzwoni do rodziców, gdy dyrektora nie ma w placówce. Zapisz godzinę i treść rozmowy.


Źródła