Aktualizacja: 15 listopada 2026 r. | Stan prawny na 15.11.2026 | Zespół Kidogo
Krótka odpowiedź: od 1 września 2027 r. żłobek i klub dziecięcy muszą zapewnić dzieciom nieograniczony dostęp do wody i wyżywienie zgodne z normami NIZP PZH-PIB (art. 6e ust. 1 i 2 ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, dodany Dz.U. 2026 poz. 1123). Rodzic może po uzgodnieniu przynosić posiłki dla dziecka na diecie. Szczegółowe wymagania określi rozporządzenie Ministra Zdrowia. Na 15.11.2026 nie zostało ono wydane.
Środa, 11:30. Opiekunka w grupie maluchów nalewa wodę z dzbanka, który stoi na wysokiej półce. Mama Hani pyta, czy może przynosić obiady, bo córka jest na diecie bezmlecznej. A Ty zastanawiasz się, czy po zmianach przepisów catering nadal będzie mógł podawać ten sam jadłospis.
Ten tekst jest dla dyrektorów i właścicieli żłobków i klubów dziecięcych. Dostajesz przegląd tego, co już uchwalono, co zależy od rozporządzenia, terminy i checklistę przygotowań w PDF. Przedszkoli to nie dotyczy, bo mają osobne przepisy.
Co zmienia nowelizacja ustawy żłobkowej w żywieniu?
Dodaje do ustawy nowy art. 6e o żywieniu i uchyla dotychczasowy art. 22. Zmiany wprowadza ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 1123).
Dziś obowiązuje art. 22. Mówi tylko, że żłobek i klub dziecięcy zapewniają wyżywienie zgodne z aktualnymi normami żywienia dla danej grupy wiekowej. Nowy art. 6e jest znacznie bardziej szczegółowy i ma sześć zasad, które działają bez rozporządzenia, oraz dwa upoważnienia do wydania rozporządzeń.
Co mówi art. 6e w skrócie:
- ust. 1: nieograniczony dostęp do wody do picia w żłobku, klubie dziecięcym i punkcie opieki dziennej,
- ust. 2: wyżywienie zgodne z normami żywienia NIZP PZH-PIB dla danej grupy wiekowej,
- ust. 3: tylko środki spożywcze spełniające wymagania przyszłego rozporządzenia,
- ust. 4: uwzględnianie, w miarę możliwości, potrzeb dzieci wymagających diety eliminacyjnej,
- ust. 5: gotowe posiłki od rodzica dla dziecka na diecie, po uzgodnieniu z dyrektorem,
- ust. 6: przechowywanie i podawanie odciągniętego mleka matki oraz miejsce do karmienia piersią.
Punkt opieki dziennej to nowa forma opieki, którą wprowadza ta sama nowelizacja (art. 2 ust. 1 w nowym brzmieniu). Obowiązek dostępu do wody obejmie także ją, ale pozostałe zasady żywienia dotyczą żłobków i klubów dziecięcych.
Od kiedy obowiązują nowe zasady żywienia w żłobku?
Od 1 września 2027 r. Tak stanowi art. 48 pkt 2 nowelizacji dla przepisów o żywieniu, czyli dla art. 1 pkt 7 (nowy art. 6e) i pkt 22 (uchylenie art. 22).
Jest jednak ważny przepis przejściowy. Dotychczasowy art. 22 stosuje się do dnia wejścia w życie rozporządzenia wydanego na podstawie art. 6e ust. 7 (art. 43 nowelizacji). Jeśli więc rozporządzenie nie wejdzie w życie do 1 września 2027 r., stara zasada o normach żywienia nadal będzie stosowana.
| Zmiana | Przepis | Od kiedy |
|---|---|---|
| ZmianaNieograniczony dostęp do wody | Przepisart. 6e ust. 1 | Od kiedy1 września 2027 r. |
| ZmianaNormy NIZP PZH-PIB | Przepisart. 6e ust. 2 | Od kiedy1 września 2027 r. |
| ZmianaPosiłki od rodzica, mleko matki | Przepisart. 6e ust. 5 i 6 | Od kiedy1 września 2027 r. |
| ZmianaWymagania dla środków spożywczych | Przepisart. 6e ust. 3 i 7 | Od kiedyPo wydaniu rozporządzenia |
| ZmianaKara za niespełnianie wymagań | Przepisart. 103 ust. 1 pkt 11 ustawy o bezpieczeństwie żywności | Od kiedy1 września 2027 r. |
| ZmianaOpłatę za wyżywienie ustala dyrektor z podmiotem prowadzącym | Przepisart. 23 ust. 2 | Od kiedy1 stycznia 2028 r. |
Daty wynikają z art. 48 nowelizacji. Ostatnia zmiana, art. 1 pkt 23, nie została wymieniona wśród wyjątków, więc wchodzi w życie z dniem ogólnym, 1 stycznia 2028 r.
Czy rozporządzenie o żywieniu w żłobkach już jest?
Nie. Na 15 listopada 2026 r. rozporządzenie z art. 6e ust. 7 nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw. Nie znaleźliśmy też opublikowanego projektu. Wszystko, co dziś czytasz o „nowych normach dla żłobków”, to zapowiedź albo interpretacja, a nie obowiązujący tekst.
Ustawa przesądza, co rozporządzenie ma zawierać. Minister Zdrowia w porozumieniu z ministrem do spraw rodziny określi wymagania żywieniowe i grupy środków spożywczych stosowane w żywieniu zbiorowym w żłobkach i klubach dziecięcych. Weźmie pod uwagę normy żywienia, wartości odżywcze, dostosowanie posiłków do potrzeb dzieci i bezpieczeństwo zdrowotne (art. 6e ust. 7). To rozporządzenie jest obowiązkowe.
Drugie rozporządzenie, dla dzieci ze szczególnymi wymaganiami zdrowotnymi, jest fakultatywne. Minister „może” je wydać (art. 6e ust. 8). Dopóki go nie ma, żłobek uwzględnia potrzeby takich dzieci w miarę swoich możliwości (art. 6e ust. 4).
Uwaga: nie przerabiaj jadłospisu według przepisów dla przedszkoli. Rozporządzenie z 2026 r. dla jednostek systemu oświaty żłobków nie obejmuje. Może być wskazówką kierunku, ale wymagania dla żłobków określi osobny akt. Przedszkolne zasady omawia tekst o nowych zasadach żywienia w przedszkolu.
Co oznacza nieograniczony dostęp do wody w żłobku?
Dziecko ma móc się napić, kiedy chce, a nie tylko przy posiłku. Ustawa nie mówi, jak to zorganizować, więc rozwiązanie zależy od placówki.
W praktyce oznacza to wodę w zasięgu wzroku i ręki opiekunki w każdej sali, kubeczki podpisane dla każdego dziecka albo jednorazowe i stały rytm proponowania picia maluchom, które same nie poproszą. Przy dzieciach od 1 do 3 lat inicjatywa często leży po stronie dorosłego.
Zadbaj o higienę: kto i jak często wymienia wodę, gdzie myje się kubki i jak oznaczasz, który jest czyj. Te zasady warto dopisać do procedur żłobka. Ogólne wymagania dotyczące standardów opieki, obowiązujących od 1 stycznia 2026 r., opisuje tekst o standardach opieki w żłobku.
Co z dietami, posiłkami od rodziców i mlekiem matki?
Ustawa wprowadza trzy konkretne zasady. Każda wymaga procedury, a nie tylko dobrej woli.
Diety eliminacyjne: dopóki nie ma rozporządzenia z art. 6e ust. 8, żłobek uwzględnia potrzeby dzieci ze szczególnymi wymaganiami zdrowotnymi „w miarę swoich możliwości” (art. 6e ust. 4). To nie zwalnia z odpowiedzialności za bezpieczeństwo dziecka z alergią. Procedurę przyjęcia diety, informowania kuchni i reagowania opisuje tekst o dziecku z alergią w przedszkolu, który przyda się także w żłobku.
Posiłki od rodzica: rodzic dziecka na diecie może po uzgodnieniu z dyrektorem przynosić gotowe posiłki (art. 6e ust. 5). Uzgodnienie warto spisać: jak posiłek jest oznaczony, gdzie przechowywany, kto go podgrzewa i kto odpowiada za jego skład.
Mleko matki: dyrektor zapewnia możliwość przechowywania i podania odciągniętego mleka w sposób uzgodniony z rodzicem. W razie potrzeby zapewnia też miejsce, w którym matka może nakarmić dziecko piersią (art. 6e ust. 6). Potrzebujesz oznaczonego miejsca w lodówce i zasad podgrzewania.
Wskazówka: zanim przyjdzie wrzesień 2027 r., zbierz diety i uzgodnienia z rodzicami w jednym miejscu. W jadłospisach Kidogo każde dziecko ma profil dietetyczny, system ostrzega o alergenach przy planowaniu menu, a kuchnia albo catering widzi listę wykluczeń. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.
Jakie kary grożą za niespełnianie wymagań żywieniowych?
Kara pieniężna od 1000 do 5000 zł, nakładana przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Nowelizacja dodaje do ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nowy przypadek: stosowanie w żywieniu zbiorowym w żłobku lub klubie dziecięcym środków spożywczych niezgodnych z art. 6e ust. 2 albo z rozporządzeniami z art. 6e ust. 7 lub 8 (art. 103 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 pkt 2, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1399).
Kara dotyczy podmiotu prowadzącego działalność w zakresie żywienia zbiorowego. Jeśli posiłki dostarcza catering, ustal w umowie, kto odpowiada za zgodność jadłospisu i składników z wymaganiami. Porównanie modeli opisuje tekst catering czy własna kuchnia.
Rada rodziców zyska też nową kompetencję. Od 1 września 2027 r. jej przedstawiciele mają wgląd do dokumentacji dotyczącej spełniania wymagań z art. 6e ust. 1–6 i rozporządzeń (art. 12a ust. 4 pkt 3 po zmianie). Dokumentację żywienia prowadź więc tak, by dało się ją pokazać.
Jak przygotować żłobek do 1 września 2027 krok po kroku?
Masz prawie rok. Rozłóż przygotowania tak, by większość była gotowa przed wydaniem rozporządzenia, a resztę dopasujesz po jego publikacji.
Krok 1. Sprawdź obecny jadłospis z normami
Poproś dietetyka lub catering o ocenę jadłospisu względem aktualnych norm NIZP PZH-PIB dla dzieci od 1 do 3 lat. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wskazuje normy z 2024 r. i poradnik „Żywienie dzieci w żłobkach” jako punkt odniesienia.
Krok 2. Zorganizuj dostęp do wody w każdej sali
Dzbanek lub dystrybutor, kubki dla każdego dziecka, zasady mycia i wymiany wody. Spisz to jako procedurę.
Krok 3. Spisz zasady dla posiłków od rodziców
Formularz uzgodnienia, oznaczenie pojemników, przechowywanie, podgrzewanie, odpowiedzialność za skład. Jeden dokument podpisany przez dyrektora i rodzica.
Krok 4. Przygotuj miejsce na mleko matki
Oznaczona strefa w lodówce, zasady podgrzewania i spokojne miejsce do karmienia piersią.
Krok 5. Przejrzyj umowę z cateringiem
Dopisz obowiązek dostosowania jadłospisu do rozporządzenia po jego wydaniu, termin dostosowania i odpowiedzialność za kary.
Krok 6. Śledź publikację rozporządzenia
Sprawdzaj Dziennik Ustaw i stronę Rządowego Centrum Legislacji. Po publikacji porównaj jadłospis z nowymi wymaganiami i zaktualizuj procedury. Planowanie jadłospisów ułatwia program do jadłospisów dla żłobka.
Jakie błędy popełniają żłobki przy przygotowaniach?
Te trzy błędy łatwo popełnić. Wszystkie wynikają z mieszania przepisów albo z czekania na ostatnią chwilę.
Błąd 1. Stosowanie przepisów dla przedszkoli
Rozporządzenie z 2026 r. dotyczy jednostek systemu oświaty. Żłobek, który przepisze z niego zasady, może podawać jadłospis niedopasowany do dzieci od 1 do 3 lat.
Błąd 2. Czekanie na rozporządzenie ze wszystkim
Woda, posiłki od rodziców, mleko matki i normy NIZP PZH-PIB obowiązują od 1 września 2027 r. bez względu na rozporządzenie. Te elementy przygotuj już teraz.
Błąd 3. Brak zapisu o odpowiedzialności cateringu
Kara trafia do podmiotu prowadzącego żywienie zbiorowe. Bez jasnej umowy spór o to, kto zawinił, rozstrzygasz już po kontroli.
Checklista przygotowania żywienia w żłobku:
Pobierz bezpłatnie checklistę przygotowania żywienia w żłobku (PDF) – bez zakładania konta i bez podawania maila.
- Zleć ocenę jadłospisu względem norm NIZP PZH-PIB dla dzieci od 1 do 3 lat
- Zapewnij wodę do picia w zasięgu dzieci w każdej sali
- Spisz zasady mycia kubków i wymiany wody
- Przygotuj formularz uzgodnienia posiłków przynoszonych przez rodzica
- Ustal oznaczanie, przechowywanie i podgrzewanie posiłków od rodziców
- Wyznacz miejsce na odciągnięte mleko matki i zasady jego podawania
- Zapewnij miejsce do karmienia piersią
- Zbierz aktualne diety i zaświadczenia lekarskie dzieci
- Dopisz do umowy z cateringiem obowiązek dostosowania do rozporządzenia
- Uporządkuj dokumentację żywienia dla rady rodziców i sanepidu
- Sprawdzaj publikację rozporządzenia z art. 6e ust. 7
Jak Kidogo pomaga?
Kidogo pomaga w organizacyjnej części żywienia. Tworzysz jadłospisy z szablonów tygodniowych i publikujesz je rodzicom w aplikacji z oznaczeniem alergenów. Każde dziecko ma profil dietetyczny, a kuchnia lub catering widzi listę wykluczeń i liczbę porcji wynikającą z obecności. Historia jadłospisów i diet zostaje w systemie. Jakie inne funkcje przydają się w żłobku, opisuje tekst o aplikacji dla żłobka i klubu dziecięcego.
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy obowiązują nowe przepisy o żywieniu w żłobku?
Od 1 września 2027 r. Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 (Dz.U. 2026 poz. 1123) dodaje art. 6e o żywieniu i uchyla art. 22. Do czasu wejścia w życie rozporządzenia z art. 6e ust. 7 nadal stosuje się jednak dotychczasowy art. 22 o normach żywienia (art. 43 nowelizacji).
Czy jest już rozporządzenie o żywieniu w żłobkach?
Nie. Na 15 listopada 2026 r. rozporządzenie Ministra Zdrowia z art. 6e ust. 7 nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, a opublikowanego projektu nie znaleźliśmy. Ustawa określa, czego ma dotyczyć: wymagań żywieniowych i grup środków spożywczych w żłobkach i klubach dziecięcych. Zaktualizujemy ten tekst po jego publikacji.
Czy żłobek musi stosować przepisy dla przedszkoli?
Nie. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 197) dotyczy jednostek systemu oświaty, a żłobek i klub dziecięcy do nich nie należą. Żłobek stosuje ustawę o opiece nad dziećmi do lat 3, czyli dziś art. 22, a od 1 września 2027 r. art. 6e.
Czy rodzic może przynosić jedzenie do żłobka?
Od 1 września 2027 r. ustawa wprost na to pozwala w przypadku dziecka wymagającego diety ze względu na szczególne wymagania zdrowotne. Warunkiem jest uzgodnienie z dyrektorem żłobka albo osobą kierującą klubem dziecięcym (art. 6e ust. 5). Spisz zasady oznaczania, przechowywania i podgrzewania posiłków oraz odpowiedzialności za ich skład.
Czy żłobek musi przechowywać mleko matki?
Tak, od 1 września 2027 r. Dyrektor żłobka lub osoba kierująca klubem dziecięcym zapewnia możliwość przechowywania i podania odciągniętego mleka matki w sposób uzgodniony z rodzicem. W razie potrzeby zapewnia też miejsce, w którym matka może nakarmić dziecko piersią (art. 6e ust. 6).
Jaka kara grozi za złe żywienie w żłobku?
Od 1 września 2027 r. państwowy wojewódzki inspektor sanitarny może nałożyć karę od 1000 do 5000 zł za stosowanie w żywieniu zbiorowym w żłobku lub klubie dziecięcym środków spożywczych niezgodnych z normami z art. 6e ust. 2 albo z rozporządzeniami. Podstawą jest art. 103 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.
Źródła
- Ustawa z 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 1123 (ELI) – art. 1 pkt 7, 12, 22 i 23, art. 14, art. 43, art. 48
- Ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, t.j. Dz.U. 2025 poz. 798 (ELI) – art. 12a, art. 22, art. 23
- Ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1399 (ELI) – art. 103 ust. 1 pkt 11, ust. 2 pkt 2, art. 104
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 197 (ELI) – zakres: jednostki systemu oświaty
- NCEŻ NIZP PZH-PIB: żywienie dzieci w żłobkach – normy 2024 i zalecenia, odczyt 15.11.2026
- GIS: Żywienie dzieci w żłobkach, poradnik
