Aktualizacja: 16 listopada 2026 r. | Stan prawny na 16.11.2026 | Zespół Kidogo
Krótka odpowiedź: obszar cyfrowy to 7. z 9 obszarów nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego (Dz.U. 2026 poz. 378). Obejmuje pięć osiągnięć: instrukcje, urządzenia cyfrowe, higienę cyfrową, zagrożenia w Internecie oraz media i reklamy. Podstawa mówi też, że w przedszkolu dzieci nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych, a nauczyciel używa ich tylko w niezbędnym zakresie.
Poniedziałek, zebranie rady pedagogicznej. Ktoś pyta, czy skoro w podstawie jest obszar cyfrowy, trzeba kupić tablety do każdej sali. Inna nauczycielka mówi, że przecież „jest zakaz ekranów”. Obie mają trochę racji i trochę się mylą.
Ten tekst jest dla nauczycieli i dyrektorów przedszkoli, którzy chcą zrozumieć obszar cyfrowy i zaplanować zajęcia zgodnie z nową podstawą. Cytujemy, co dokładnie mówi podstawa, wyjaśniamy zasadę korzystania z ekranów, przytaczamy zalecenia WHO i podajemy przykłady zajęć bez ekranu oraz wpisów do dziennika.
Co obejmuje obszar cyfrowy w nowej podstawie programowej?
Pełna nazwa obszaru to „przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym”. Na koniec wychowania przedszkolnego dziecko:
- korzysta z instrukcji do wykonania zadania, tworzy własne instrukcje,
- rozpoznaje urządzenia cyfrowe i określa, do czego służą,
- wskazuje podstawowe zasady higieny cyfrowej,
- wskazuje zagrożenia związane z korzystaniem z Internetu, w tym wynikające z udostępniania informacji o sobie i swoich bliskich,
- określa wpływ mediów na życie codzienne, rozpoznaje reklamy i ma świadomość, czemu one służą.
Zauważ, że żadne z tych osiągnięć nie wymaga, by dziecko samo obsługiwało tablet. Chodzi o rozumienie, zasady i bezpieczeństwo. Podstawa obowiązuje od roku szkolnego 2026/2027. Pozostałe zmiany opisuje tekst o nowej podstawie programowej w przedszkolu.
Czy w przedszkolu obowiązuje zakaz ekranów?
Nie w sensie ustawowego zakazu. Podstawa programowa w części o warunkach realizacji mówi jednak wprost: w przedszkolu dzieci nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych. Wyjątek dotyczy dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, które korzystają z racjonalnych usprawnień polegających na zastosowaniu takich urządzeń.
Nauczyciel może używać urządzeń do celów dydaktycznych, ale tylko w niezbędnym zakresie i z zachowaniem higieny cyfrowej. Podstawa dodaje, że w przygotowaniu dzieci do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym aktywny udział muszą brać rodzice.
| Sytuacja | Czy zgodna z podstawą? | Dlaczego |
|---|---|---|
| SytuacjaDziecko samo gra na tablecie w kąciku | Czy zgodna z podstawą?Nie | DlaczegoIndywidualne i samodzielne korzystanie z ekranu |
| SytuacjaNauczyciel pokazuje grupie krótkie nagranie śpiewu ptaków | Czy zgodna z podstawą?Tak, w niezbędnym zakresie | DlaczegoUżycie dydaktyczne przez nauczyciela |
| SytuacjaDziecko z orzeczeniem używa tabletu do komunikacji | Czy zgodna z podstawą?Tak | DlaczegoRacjonalne usprawnienie dla dziecka ze SPE |
| SytuacjaBajka na ekranie w czasie odpoczynku | Czy zgodna z podstawą?Ryzykowne | DlaczegoTrudno uznać za niezbędne użycie dydaktyczne |
Telefony dzieci to osobna sprawa, regulowana statutem. Opisuje ją tekst o zakazie telefonów w przedszkolu.
Ważne: standardy ochrony małoletnich w przedszkolu muszą określać zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu i procedury ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami (art. 22c ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym). Sprawdź, czy Twoje standardy są spójne z podstawą. Pomoże tekst o standardach ochrony małoletnich.
Ile czasu przed ekranem zaleca WHO dla małych dzieci?
Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała zalecenia dla dzieci poniżej 5. roku życia 24 kwietnia 2019 r. Dotyczą całego dnia, a nie tylko przedszkola:
- dzieci poniżej 1. roku życia: czas przed ekranem nie jest zalecany,
- dzieci w wieku 1 roku: siedzący czas przed ekranem nie jest zalecany,
- dzieci w wieku 2 lat: nie więcej niż 1 godzina siedzącego czasu przed ekranem, a mniej znaczy lepiej,
- dzieci w wieku 3–4 lat: nie więcej niż 1 godzina, a mniej znaczy lepiej.
WHO zaleca też, by dzieci w wieku 3–4 lat spędzały co najmniej 180 minut dziennie na różnych aktywnościach fizycznych, w tym co najmniej 60 minut o umiarkowanej lub dużej intensywności. Gdy dziecko odpoczywa, zachęca do czytania i opowiadania historii z opiekunem.
Zalecenia WHO nie są prawem. Pomagają jednak wytłumaczyć rodzicom, dlaczego przedszkole nie zastępuje zajęć ekranem, i zachęcić ich do higieny cyfrowej w domu.
Jak rozmawiać z rodzicami o ekranach w domu?
Obszar cyfrowy w przedszkolu działa najlepiej, gdy rodzice wiedzą, co dzieci robią i dlaczego bez ekranów. Na zebraniu wyjaśnij, że podstawa stawia na rozumienie technologii przez zabawę, a nie na naukę obsługi tabletu. Pokaż przykład zajęć, na przykład zabawę w programowanie ruchu na macie.
Nie oceniaj domowych zwyczajów. Lepiej przekazać rodzicom zalecenia WHO jako punkt odniesienia i kilka prostych pomysłów: wspólne oglądanie zamiast samodzielnego, stałe pory bez ekranów, na przykład przy posiłkach, i rozmowa o tym, co dziecko widziało. Krótka informacja wysłana po zebraniu przypomni najważniejsze zasady tym, którzy nie przyszli.
Rodzice często pytają też, czy dziecko nie zostanie w tyle, skoro w przedszkolu nie korzysta z tabletów. Wyjaśnij, że umiejętności takie jak planowanie kolejnych kroków, rozpoznawanie wzorów czy rozumienie, że urządzenie wykonuje polecenia człowieka, dzieci ćwiczą w zabawie.
Jak realizować obszar cyfrowy bez ekranów?
Każde z pięciu osiągnięć da się realizować w sali i na dywanie. Poniższe zajęcia to nasze przykłady.
Krok 1. Instrukcje i algorytmy
Dzieci układają ze strzałek na dywanie drogę dla kolegi do „skarbu”. Potem zamieniają się rolami i poprawiają instrukcję, gdy kolega trafi w złe miejsce. To realizuje osiągnięcie 1: korzystanie z instrukcji i tworzenie własnych.
Krok 2. Urządzenia wokół nas
Dzieci przynoszą zdjęcia albo rysunki urządzeń z domu: pralka, telefon, radio, kasa w sklepie. Sortują je na te, które „liczą” lub „łączą się z innymi”, i te, które tego nie robią. Rozmawiacie, do czego służy każde z nich.
Krok 3. Higiena cyfrowa
Wspólnie tworzycie obrazkowy plakat „Zdrowe zasady ekranu w domu”: ekran nie przy jedzeniu, nie przed snem, po bajce czas na ruch. Plakat może trafić do rodziców jako materiał do rozmowy w domu.
Krok 4. Bezpieczeństwo w sieci
Opowiadanie o bohaterze, który chciał wysłać nieznajomemu zdjęcie swojego domu. Dzieci decydują, co zrobić, i ustalają zasadę: o tym, co pokazujemy w Internecie, decydujemy razem z dorosłym.
Krok 5. Reklamy i media
Dzieci oglądają wycięte z gazet reklamy zabawek i rozmawiają, po co je zrobiono. Potem projektują własną reklamę owocu i sprawdzają, czy umieją powiedzieć, co jest prawdą, a co zachętą.
Wskazówka: podstawa wymaga udziału rodziców w przygotowaniu dzieci do świata cyfrowego. W komunikacji z rodzicami w Kidogo wyślesz ogłoszenie do grupy z załącznikiem, na przykład krótkimi zasadami higieny cyfrowej, i zobaczysz, kto je przeczytał. Cennik Kidogo: 6 miesięcy bezpłatnie, potem 0 zł miesięcznie do 20 dzieci, 149 zł do 50 dzieci, 299 zł do 100 dzieci, a powyżej 100 dzieci 299 zł plus 1,99 zł za każde kolejne dziecko. Ceny netto.
Jak zapisać zajęcia z obszaru cyfrowego w dzienniku?
Temat powinien pokazywać działanie dzieci i cel. Przykłady naszych wpisów:
- „Układamy drogę ze strzałek i sprawdzamy, czy kolega dojdzie do skarbu według naszej instrukcji”
- „Rozpoznajemy urządzenia w domu i w sklepie, rozmawiamy, do czego służą”
- „Tworzymy plakat zasad korzystania z ekranu w domu”
- „Rozmawiamy, jakich informacji o sobie nie pokazujemy w Internecie”
- „Sprawdzamy, po co powstają reklamy zabawek, i projektujemy własną reklamę”
Jeśli przedszkole oznacza obszary numerami, obszar cyfrowy ma w nowej podstawie numer 7.
Jakie błędy przy obszarze cyfrowym zdarzają się najczęściej?
Najwięcej nieporozumień dotyczy ekranów.
Błąd 1. Tablety dla dzieci jako realizacja obszaru
Placówka kupuje tablety i uznaje, że obszar cyfrowy jest zrealizowany. Podstawa mówi, że dzieci nie korzystają z ekranów indywidualnie i samodzielnie.
Błąd 2. Pomijanie obszaru, „bo nie mamy sprzętu”
Obszar cyfrowy to instrukcje, zasady i rozmowa o mediach. Sprzęt nie jest potrzebny, a jego brak nie zwalnia z realizacji obszaru.
Błąd 3. Bajka zamiast odpoczynku
Ekran w czasie odpoczynku czy oczekiwania na rodziców trudno uznać za użycie w niezbędnym zakresie do celów dydaktycznych.
Błąd 4. Brak współpracy z rodzicami
Podstawa wymaga aktywnego udziału rodziców. Jedno zebranie na początku roku nie wystarczy. Lepiej działają krótkie, regularne informacje o tym, co dzieci poznały.
Jak dostosować zajęcia dla dziecka ze specjalnymi potrzebami?
Wyjątek z podstawy dotyczy dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, dla których urządzenie ekranowe jest racjonalnym usprawnieniem, na przykład do komunikacji. Takie dziecko może korzystać z tabletu, ale cel jest inny niż rozrywka: urządzenie pomaga mu brać udział w zajęciach razem z grupą.
Zapisz w dokumentacji dziecka, do czego służy urządzenie, w jakich sytuacjach dziecko z niego korzysta i kto pomaga w jego obsłudze. Uzgodnij to z rodzicami i specjalistami, którzy pracują z dzieckiem. Pozostałe dzieci realizują obszar cyfrowy w taki sam sposób jak cała grupa, czyli przez zabawy bez ekranów. Dobrze jest też wyjaśnić grupie w prosty sposób, że tablet kolegi to jego sposób mówienia, a nie zabawka.
Jeśli w grupie jest kilkoro dzieci korzystających z takich usprawnień, omów zasady z całym zespołem. Każda osoba pracująca z grupą powinna wiedzieć, kiedy urządzenie jest dziecku potrzebne.
Przy planowaniu zajęć dla takiego dziecka przydaje się krótka notatka w planie miesięcznym: które zajęcia wymagają użycia urządzenia i jak włączyć w nie pozostałe dzieci. Dzięki temu nauczyciel na zastępstwie też wie, jak pracować z grupą.
Jak Kidogo pomaga?
Kidogo wspiera obszar cyfrowy tam, gdzie pracują dorośli, a nie dzieci. Nauczyciel zapisuje temat w dzienniku elektronicznym, a system zaznacza zrealizowane punkty podstawy, więc widać, czy obszar 7 pojawia się regularnie. Rodzicom wysyłasz ogłoszenia i materiały w aplikacji. Zdjęcia z zajęć trafiają do galerii w aplikacji zamiast do mediów społecznościowych, co samo w sobie jest dobrą lekcją higieny cyfrowej. Jeśli zastanawiasz się, jak dorośli w przedszkolu mogą korzystać z nowych narzędzi, przeczytaj tekst o sztucznej inteligencji w przedszkolu.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest obszar cyfrowy w przedszkolu?
To 7. z 9 obszarów nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego (Dz.U. 2026 poz. 378). Nazywa się „przygotowanie do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym”. Obejmuje pięć osiągnięć: korzystanie z instrukcji i tworzenie własnych, rozpoznawanie urządzeń, higienę cyfrową, zagrożenia w Internecie oraz rozumienie mediów i reklam.
Czy dzieci w przedszkolu mogą korzystać z tabletów?
Podstawa programowa mówi, że w przedszkolu dzieci nie korzystają indywidualnie i samodzielnie z urządzeń ekranowych. Wyjątek dotyczy dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, gdy urządzenie jest racjonalnym usprawnieniem, na przykład do komunikacji. Nauczyciel może korzystać z urządzeń do celów dydaktycznych tylko w niezbędnym zakresie.
Czy w przedszkolu obowiązuje ustawowy zakaz ekranów?
Nie ma osobnej ustawy zakazującej ekranów w przedszkolu. Zasada wynika z podstawy programowej, czyli rozporządzenia, które przedszkole realizuje. Dzieci nie korzystają z ekranów indywidualnie i samodzielnie, a nauczyciel używa ich tylko w niezbędnym zakresie. Telefony dzieci reguluje dodatkowo statut przedszkola.
Ile czasu przed ekranem zaleca WHO dla przedszkolaka?
Według zaleceń WHO z 24 kwietnia 2019 r. dzieci w wieku 3–4 lat powinny spędzać przed ekranem w pozycji siedzącej nie więcej niż 1 godzinę dziennie, a mniej znaczy lepiej. Dla dzieci w wieku 1 roku siedzący czas przed ekranem nie jest zalecany, a dla dzieci poniżej 1. roku życia czas przed ekranem w ogóle nie jest zalecany.
Jak realizować obszar cyfrowy bez komputera?
Przez zabawy z instrukcjami i strzałkami na dywanie, rozmowy o urządzeniach w domu, plakaty z zasadami korzystania z ekranu, opowiadania o bezpieczeństwie w Internecie i analizę reklam z gazet. Każde z pięciu osiągnięć obszaru cyfrowego dotyczy rozumienia i zasad, a nie samodzielnej obsługi urządzeń, więc sprzęt nie jest potrzebny.
Jaką rolę mają rodzice w obszarze cyfrowym?
Podstawa programowa mówi, że w przygotowaniu dzieci do bezpiecznego funkcjonowania w społeczeństwie cyfrowym aktywny udział muszą brać rodzice. Wskazuje też, że troska o nawyki higieny cyfrowej to wspólna odpowiedzialność rodziców i nauczycieli. W praktyce oznacza to regularne informowanie rodziców, co dzieci poznały, i zachęcanie do tych samych zasad w domu.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, Dz.U. 2026 poz. 378 ze zm. (ELI) – załącznik nr 1: obszar 7, warunki i sposób realizacji pkt 7
- Ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, t.j. Dz.U. 2026 poz. 110 (ELI) – art. 22b, art. 22c ust. 2
- WHO, „To grow up healthy, children need to sit less and play more”, 24 kwietnia 2019 r. – zalecenia dla dzieci poniżej 5 lat